Pytania o możliwość samego opuszczenia miejsca zamieszkania, podróży w trakcie zwolnienia chorobowego są jedynymi z najczęściej zadawanych przez osoby korzystające z L4. Wielokrotnie słyszymy historie, gdzie nawet samo wyjście na krótki spacer wzbudziło podejrzenia ZUS i mogło skutkować orzeczeniem obowiązku zwrotu świadczenia.
W rzeczywistości jednak Sądy bardzo często łagodnie podchodzą do naszej nieobecności w miejscu naszego stałego zamieszkania, a nawet nie widzą przeszkód w tym, aby w trakcie korzystania z zasiłku chorobowego zamieszkać w miejscu niezwiązanym z naszą codziennością.
Najistotniejszą rolę pełni tutaj omawiane niżej orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. akt I USKP 93/22.
Podróż samolotem w trakcie ciąży zakwestionowany przez ZUS
Istotą sporu była podróż ubezpieczonej w trakcie zwolnienia chorobowego w trakcie ciąży. ZUS odmówił jej prawa do zasiłku chorobowego za okres od sierpnia do września 2018 r., argumentując, że kobieta wykorzystała zwolnienie niezgodnie z jego przeznaczeniem. Podstawą tej decyzji był fakt, że ubezpieczona odbyła podróż samolotem do Hiszpanii. Zdaniem ZUS, celem zwolnienia lekarskiego jest wyłącznie odzyskanie zdolności do pracy, co powinno ograniczać aktywność ubezpieczonej do czynności niezbędnych i związanych bezpośrednio ze stanem zdrowia. Organ uznał, że lot za granicę stoi w sprzeczności z tym celem, co skutkowało nie tylko odmową wypłaty zasiłku, ale i stwierdzeniem ustania ubezpieczenia chorobowego z powodu nieprawidłowości w opłacie składek.
Argumentacja i dowody pozwalające na odzyskanie prawa do zasiłku
W omawianym przypadku Ubezpieczona była bardzo dobrze przygotowana do możliwego sporu z ZUS i jeszcze przed wyjazdem zadbała o przygotowanie dowodów i argumentów, które pozwolą jej obronić się przed zarzutami ze strony organu.
Przede wszystkim Ubezpieczona zadbała o pozyskanie opinii lekarza prowadzącego, który wprost stwierdził brak przeciwskazań do odbycia podróży samolotem. Sam wyjazd do Hiszpanii także posiadał swoje uzasadnienie– ubezpieczona ma tam rodzinę, która mogła wspomóc ją w trakcie ciąży. Ubezpieczona dzięki „podróży” mogła liczyć na wsparcie rodziny w opiece nad starszym dzieckiem, co pozwoliło jej na realny odpoczynek i uniknięcie stresu, który był jedną z przyczyn wystawienia zwolnienia.
Niestety, ale mimo tak silnego stanowiska ubezpieczona musiała przejść wieloletni proces, aby uzyskać satysfakcjonujący wyrok. Sprawa wymagała oczywiście udziału biegłego ginekologa, który musiał ocenić, czy stan zdrowia ubezpieczonej pozwalał jej na podróż samolotem do Hiszpanii. Biegły początkowo stwierdził, że lot w „ciąży zagrożonej” jest naruszeniem celu zasiłku, jednak ubezpieczona skutecznie podważyła opinię biegłego, wykazując, że dokumentacja medyczna nie zawierała informacji o zagrożeniu ciąży, a zwolnienie wystawiono z kodem 026, oznaczającym ogólną opiekę położniczą. Mimo że Sąd Rejonowy i Okręgowy przyznały rację kobiecie w kwestii braku medycznego zagrożenia, nadal oddalały jej odwołanie, uznając, że wyjazd zagraniczny po prostu nie jest „niezbędną czynnością życiową” i jako taki stanowi naruszenie celu L4. Sądy, podobnie jak ZUS przyjęły sztywną wykładnię, zgodnie z którą zasiłek narzuca na ubezpieczonego swoisty „kaganiec” ograniczeń.
Sąd Najwyższy zauważa istotę sprawy i zmienia decyzję ZUS
Dopiero Sąd Najwyższy stwierdził, że racja jest po stronie ubezpieczonej. Sąd Najwyższy potwierdził, że sama zmiana miejsca zamieszkania nie stanowi przesłanki utraty prawa do zasiłku chorobowego, a jedyne co podlega ocenie to wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z jego celem albo wykonywanie pracy zarobkowej.
Sąd Najwyższy uznał, że nie każda podróż samolotem i pobyt za granicą są równoznaczne z wykorzystywaniem zwolnienia niezgodnie z jego celem. Kluczowe znaczenie miało to, że ubezpieczona nie miała przeciwwskazań lekarskich, podróż nie pogarszała jej stanu zdrowia, a o zmianie miejsca pobytu rzetelnie powiadomiła organ rentowy. Sąd podkreślił, że ustawa nie zawiera kategorycznego zakazu przemieszczania się. Sąd zaznaczył, że sama adnotacja „może chodzić” nie ogranicza ubezpieczonego wyłącznie do obrębu jego mieszkania.
Czy Ty możesz podróżować w trakcie L4?
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny, a rozstrzygnięte już spory nie stanowią precedensów, na jakie możemy się powoływać. Jak pokazuje historia opisana powyżej, nawet gdy racja leży po stronie osoby ubezpieczonej, spory z ZUS mogą być niezwykle wyczerpujące, trwać latami i wymagać determinacji, by szukać sprawiedliwości aż przed Sądem Najwyższym.
Niemniej jednak, przywołany wyrok stanowi potężny argument w walce z organem rentowym, dając nadzieję tym, którzy zostali niesłusznie pozbawieni środków do życia. Kluczem do sukcesu jest jednak odpowiednia strategia: warto już wcześniej zadbać o silny materiał dowodowy, taki jak zaświadczenie od lekarza o braku przeciwwskazań do podróży czy oficjalne powiadomienie ZUS o zmianie miejsca pobytu. Wykazanie, że nasze intencje są słuszne i nie działamy wbrew zaleceniom medycznym, to fundament skutecznej obrony, w której przygotowaniu pomoc profesjonalnego pełnomocnika bywa nieodzowna.
Pomoc kancelarii w odwołaniu od decyzji ZUS
Jeśli ZUS zakwestionował Twoje prawo do zasiłku warto skorzystać z pomocy specjalisty, który pomoże przygotować skuteczne odwołanie od decyzji, zarzuty do opinii biegłego lub apelację. Profesjonalnie sporządzone pismo procesowe pozwala na szczegółowe wyjaśnienie sytuacji, powołanie niezbędnych dowodów i argumentów prawnych.
Skontaktuj się z nami już dziś i skorzystaj z konsultacji prawnej! Kancelaria prowadzi sprawy na terenie całej Polski i oferujemy zdalne konsultacje, dzięki czemu uzyskacie Państwo fachową i szybką pomoc bez względu na miejsce zamieszkania lub lokalizację właściwego Sądu. Możliwe jest także uzyskanie konsultacji stacjonarnej w biurze kancelarii w Szczecinie, po wcześniejszym telefonicznym umówieniu dogodnego terminu.
Jeżeli potrzebujecie Państwo pomocy, wystarczy opisać swoją sytuację w wiadomości na adres e-mail: kontakt@bartoszkowalewski.pl, skorzystać z formularza lub umówić konsultację pod numerem: 455-516-281.
