Otrzymanie diagnozy depresji to moment, który zmienia życie nie tylko w sferze prywatnej, ale i zawodowej. Depresja, choć często niewidoczna na pierwszy rzut oka, jest poważnym schorzeniem, które może trwale lub okresowo uniemożliwiać wykonywanie pracy. W takiej sytuacji każdy ubezpieczony ma prawo do uzyskania wsparcia ze strony państwa- od zasiłku chorobowego, po rentę z tytułu niezdolności do pracy. Proces starania się o świadczenia jest jednak sformalizowany i wymaga solidnego przygotowania merytorycznego oraz dokumentacyjnego, jednak nawet w razie odmowy ze strony ZUS zawsze warto odwołać się od decyzji do Sądu, gdzie nasz stan zdrowia oceniany jest przez niezależnego biegłego.
Jak odwołać się od decyzji ZUS w sprawie renty lub świadczenia?
Jak napisać zarzuty do opinii biegłego?
Apelacja w sprawie przeciwko ZUS
Depresja- jakie świadczenia Ci przysługują?
Wiele osób chorujących na depresje nawet nie zdaje sobie z tego sprawy. Dopiero gdy ich stan się pogarsza, szukają pomocy. Niestety, bardzo często wieloletni rozwój choroby potrafi doprowadzić do niezdolności do pracy i to takiej trwającej nawet kilka lat. Dowiedz się jakie świadczenia przysługują osobie chorującej na depresję i jakie są zasady odwołania od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty lub zasiłku.
Zasiłek chorobowy- podstawowe, ale czasowe wsparcie
Popularne L4 to najpopularniejsze wsparcie dla osób chorujących na depresję. Jego uzyskanie wymaga jedynie wizyty u lekarza i stwierdzenia czasowej niezdolności do pracy. Maksymalny okres pobierania tego świadczenia wynosi 182 dni (pół roku). Po tym okresie nie ma już możliwości uzyskania kolejnego L4 z tej samej przyczyny przez kolejne 60 dni.
Ile wynosi zasiłek chorobowy z powodu depresji? Wysokość L4 to standardowe 80% podstawy wymiaru wynagrodzenia.
Problemem mogą być kontrole ZUS. W przypadku częstego korzystania z L4 organ może sam z siebie (lub po zgłoszeniu ze strony pracodawcy) może przeprowadzić kontrolę zasadności przyznania L4. W tym celu organ wezwie nas na komisję, gdzie lekarz orzecznik oceni na podstawie przeprowadzonego badania oraz dokumentacji medycznej, czy orzeczona czasowa niezdolność do pracy jest zasadna.
Innym, bardzo częstym problemem jest kontrola tego, w jaki sposób wykorzystujemy L4. Urzędnicy nie zawsze rozumieją specyfikę niezdolności do pracy spowodowanej depresją i stosują do niej wzorce zaczerpnięte z innych chorób, wymagając ciągłego siedzenia w domu. Tymczasem nawet sami lekarze zalecają zwiększenie aktywności fizycznej, kontakt z innymi ludźmi, a często nawet zmianę środowiska. Często zdarza się, że ZUS w takiej sytuacji kwestionuje prawo do zasiłku, żąda jego zwrotu, ale w wyniku odwołania przegrywa w Sądzie.
Zwrot świadczeń- jak odwołać się od decyzji?
Wyjazd z rodziną, czy samotne przebywanie w domu- kiedy ZUS zakwestionuje L4 z powodu depresji?- pełny wpis
Wyjazd z rodziną, czy samotne przebywanie w domu- kiedy ZUS zakwestionuje L4 z powodu depresji?
ZUS kwestionuje prowadzenie działalności przez fotografa! Sąd zmienia decyzję!
Czy praca zdalna na L4 oznacza utratę zasiłku chorobowego?
Czy udział w szkoleniu na L4 zawsze oznacza utratę zasiłku? Sąd staje po stronie ubezpieczonego!
Czy obecność w biurze na L4 zawsze oznacza utratę zasiłku? Sąd Rejonowy w Toruniu zmienia decyzję ZUS
Zasiłek opiekuńczy i praca w sobotę- czy ZUS może zażądać zwrotu?
Świadczenie rehabilitacyjne dla osoby cierpiącej na depresję
Jeżeli niezdolność do pracy trwa dłużej niż okres pobierania zasiłku chorobowego, ale rokowania są pozytywne i możliwa jest poprawa stanu zdrowia, to można ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne. Cechą szczególną świadczenia rehabilitacyjnego, jest to, że można je pobierać przez maksymalnie 12 miesięcy i zakłada, że po tym czasie stan zdrowia ulegnie poprawie.
Ile wynosi świadczenie rehabilitacyjne z powodu depresji? Warto pamiętać, że świadczenie rehabilitacyjne jest korzystniejsze finansowo niż renta- przez pierwsze 3 miesiące gwarantuje aż 90% dotychczasowej pensji, a przez kolejne 75%.
Najczęstsze problemy to brak stwierdzenia przez ZUS niezdolności do pracy. Aby uzyskać świadczenie, należy uzyskać orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS (lub Komisji Lekarskiej) stwierdzającą niezdolność do pracy. Tutaj niewystarczające jest stwierdzenie niezdolności przez naszego lekarza prowadzącego- on wypełnia tylko zaświadczenie OL9 będące załącznikiem do wniosku o świadczenie lub rentę. Innym zdarzającym się problemem jest brak stwierdzenia przez Lekarza ZUS pozytywnych rokowań- wtedy organ zaleca staranie o rentę- czyli świadczenie mniej korzystne finansowo. W takiej sytuacji warto się odwołać od decyzji odmownej wskazując, że charakterystyka choroby, opinie lekarzy zauważają nawet ogólną możliwość poprawy (nie musi ona następować bezpośrednio po zakończeniu pobierania świadczenia).
Jeżeli, mimo pobierania świadczenia chory nadal jest niezdolny do pracy- może on ubiegać się o prawo do renty chorobowej- z tytułu niezdolności do pracy.
Świadczenie rehabilitacyjne: Komu przysługuje i jakie warunki trzeba spełnić?- pełny wpis
Renta chorobowa (z tytułu niezdolności do pracy) dla osoby cierpiącej na depresję
Renta chorobowa jest świadczeniem przeznaczonym dla osób całkowicie lub częściowo niezdolnych do pracy. Oprócz stwierdzonej przez Lekarza ZUS niezdolności konieczne jest spełnienie jeszcze dwóch innych przesłanek: posiadanie wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego (zależnego od wieku, w którym powstała niezdolność, np. 5 lat dla osób powyżej 30. roku życia) oraz powstanie tej niezdolności w okresach ubezpieczenia lub nie później niż 18 miesięcy od ich ustania.
Ponownie najczęściej decyzje odmowne wynikają z powierzchownej analizy stanu zdrowia i braku stwierdzenia choćby częściowej niezdolności do pracy. Lekarze ZUS mają tendencję do znacznie surowszej oceny stanu zdrowia i często nawet w oczywistych przypadkach zdarza się uzyskanie decyzji odmownej i konieczność walki o prawo do należnego świadczenia przed sądem.
Renta z tytułu niezdolności do pracy (chorobowa)- najważniejsze przesłanki uzyskania- pełny wpis
Zasady odwołania od decyzji ZUS
W przypadku, gdy ZUS kwestionuje niezdolność do pracy, aby uzyskać prawo do samego wniesienia odwołania musimy najpierw złożyć sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS.
Jeżeli w wyniku wniesionego sprzeciwu ocena nie uległa zmianie- ZUS wydał ostateczną decyzję odmowną, w takim przypadku mamy miesiąc na wniesienie odwołania do Sądu, gdzie prawo do uzyskania renty zostanie zweryfikowane przez Sąd na podstawie opinii biegłych. W odwołaniu musimy wskazać zaskarżoną decyzję ZUS, przedstawić nasze stanowisko i argumenty, powołać niezbędne dowody (najczęściej będzie to dokumentacja medyczna) i co najważniejsze zawnioskować o powołanie biegłych lekarzy, którzy ocenią stan zdrowia.
Jak odwołać się od decyzji ZUS w sprawie renty lub świadczenia?
Definicja niezdolności do pracy w kontekście depresji
Zgodnie z art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z FUS- całkowicie niezdolna do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Tym samym stan zdrowia musi wskazywać, że ubiegający się o rentę nie może wykonywać żadnej pracy na otwartym rynku. Pod uwagę brane są tutaj przede wszystkim objawy choroby, jej ogólna charakterystyka, dotychczasowy przebieg i rokowania.
Ten sam przepis definiuje też częściową niezdolność do pracy jako utrata zdolności pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji. Oznacza to, że występowanie choroby pozostawia możliwość podjęcia pracy na otwartym rynku, ale w innej branży, na inny stanowisku, przy wykonywaniu innych obowiązków.
W praktyce, aby uzyskać stwierdzenie niezdolności do pracy, musimy dysponować szczegółową dokumentacją medyczną opisującą historię choroby, jej rozwój na przestrzeni lat. Najważniejszym jest jednak aktualny stan zdrowia (na dzień składania wniosku o świadczenie)- objawy choroby muszą uniemożliwiać wykonywanie pracy. Konkretne symptomy muszą powodować niezdolność do wykonywania określonych czynności zawodowych. Krótkotrwały epizod depresyjny często będzie niewystarczający do tego, aby stwierdzono choćby częściową niezdolność do pracy. Jednak, gdy depresja wiąże się np. z hospitalizacją, ma charakter trwały lub nawracający, to szanse na świadczenie rosną.
Czym jest niezdolność do pracy?- pełny wpis
Kiedy Sądy przyznały prawo do renty osobie cierpiącej na depresję?
O uzyskaniu prawa do renty z powodu depresji zawsze decydują szczegóły danego przypadku. Kluczową rolę zawsze odgrywają biegli sądowi. Sąd zawsze musi oprzeć swój wyrok na analizie specjalistów, którzy na podstawie badania i dokumentacji medycznej orzekną o tym, czy dana osoba spełnia kryterium niezdolności do pracy. Dotychczasowe wyroki wskazują jednak na pewne cechy wspólne osób chorujących na depresję, które decydują o stwierdzeniu niezdolności do pracy dającej prawo do renty.
Przykładowo, w wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 21 grudnia 2017 r. (IV U 1478/16) czytamy, że ubezpieczony wbrew twierdzeniom ZUS był uprawniony do renty, gdyż z opinii biegłego psychiatry wynika, że „Biegły sądowy z zakresu psychiatrii w opinii z dnia 30 maja 2017 r. sporządzonej w oparciu o badanie sądowo-psychiatryczne i dokumentację medyczną nie rozpoznał u wnioskodawcy objawów choroby psychicznej w rozumieniu urojeń czy omamów. Stwierdził natomiast zaburzenia depresyjne w niepełnej remisji. W obrazie klinicznym są obecne osiowe objawy depresji obniżony nastrój, zaburzenia snu, dobowe wahania nastroju, przygnębienie, poczucie doznanej krzywdy, wypowiedzi rezygnacyjne, utrzymuje się triada depresyjna Becka. To powoduje naruszenie sprawności organizmu w stopniu ograniczającym zdolność do pracy. Wnioskodawca nadal wymaga leczenia. Pierwsze leczenie psychiatryczne ambulatoryjne wnioskodawca podjął w 2008 r. Nie trwało ono długo, i nie był on wtedy hospitalizowany. Kolejne leczenie psychiatryczne ambulatoryjne wnioskodawca podjął dopiero 29 stycznia 2015 r., które kontynuuje do nadal. Zdaniem biegłego sam fakt podjęcia leczenia psychiatrycznego w warunkach ambulatoryjnych nie jest tożsame z długotrwałą niezdolnością do pracy. Wnioskodawca z przyczyn psychiatrycznych jest częściowo niezdolny do pracy na okres dwóch lat”.
W wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 11 marca 2020 r. (III AUa 575/19) uznano, że we wcześniejszym procesie Sąd Okręgowy prawidłowo zawierzył opiniom biegłych lekarza psychiatry i psychologa, gdzie stwierdzono, że ubezpieczona jest niezdolna do pracy i przysługuje jej prawo do renty.
W wyroku czytamy, że:
- „Z obu tych opinii wynika, że obecnie zasadniczym schorzeniem ubezpieczonej są zaburzenia depresyjne nawracające, epizod depresyjny o umiarkowanym nasileniu w wywiadzie, skutkujące jej okresową, częściową niezdolnością do pracy. Biegli wskazali, że ubezpieczona jest leczona psychiatrycznie ambulatoryjnie, a także była hospitalizowana w oddziale psychiatrycznym dziennym z rozpoznaniem epizodu depresji umiarkowanego. Podkreślili oni, że zaburzenia depresyjne nawracające mają charakter psychozy endogennej przewlekłej, przebiegającej z okresami naprzemiennych remisji i zaostrzeń. Powodują one znaczne trudności w funkcjonowaniu wnioskodawczyni (co ujawnia się we wszystkich dziedzinach życia) i powodują częściową niezdolność do pracy z przyczyn psychiatrycznych. W przebiegu leczenia ambulatoryjnego, jak i leczenia w warunkach szpitalnych, udaje się M. B. uzyskać częściową stabilizację stanu psychicznego – wyrównania nastroju i napędu psycho-ruchowego. Jednak z istoty schorzenia wynika jego nawrotowość (okresy remisji przeplatają się z nawrotami). Trudno więc mówić o jej uleczalności i odzyskaniu zdolności do pracy.”.
- „Biegła lekarz psychiatra, ustosunkowując się do zastrzeżeń do ww. opinii zgłoszonych przez organ rentowy, w opinii uzupełniającej z dnia 15 stycznia 2019 r. podtrzymała wnioski opinii zasadniczej i podniosła, że rozpoznane zaburzenia depresyjne mają charakter depresji endogennej. Po analizie całości danych zawartych w aktach oraz objawów zgłaszanych przez opiniowaną w postaci znacznego obniżenia nastroju i napędu psycho-ruchowego (”anhedonia”), biegła lekarz psychiatra stwierdziła, że rozpoznane zaburzenia depresyjne nie miały łagodnego przebiegu. Ubezpieczona była hospitalizowana w warunkach oddziału dziennego, ponieważ codzienna opieka nad matką uniemożliwiała jej pobyt w oddziale stacjonarnym. Biegła wskazała, że podkreślone w opinii biegłej psycholog zaburzenia lękowe często towarzyszą stanom depresyjnym endogennym i wówczas nie należy ich utożsamiać z zaburzeniami nerwicowymi. Biegła lekarz psychiatra jeszcze raz podkreśliła, że okresowe zmniejszenie nasilenia objawów depresyjnych (poprawa napędu psycho-ruchowego przejawiająca się zwiększeniem aktywności celowej – wykonywanie różnych czynności domowych), czy wręcz uzyskanie u wnioskodawczyni czasowej eutymii, nie wyklucza dalszego trwania choroby, czy odzyskania zdolności do pracy„.
Podobnie Sąd Apelacyjny w Poznaniu, w wyroku z dnia 30 marca 2023 r. (III AUa 341/21) potwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo przyznał ubezpieczonemu prawo do renty, gdyż „W wydanych opiniach biegli konsekwentnie stwierdzili, że stopień zaawansowania schorzeń u odwołującego powoduje stan częściowej niezdolności do pracy. U wnioskodawcy rozpoznano zaburzenia depresyjne nawracające oraz epizod depresji umiarkowany, zaś biegli wskazali na znaczny stopień nasilenia objawów chorobowych. Odwołujący od wielu lat jest pod opieką ambulatoryjną psychiatryczną, kilkakrotnie był hospitalizowany psychiatrycznie, ostatnio w Szpitalu (…) w C. od 01.07.2019 r. do 06.09.2019 r., jednak mimo stosowanego leczenia nie uzyskano pełnej remisji stanu psychicznego. Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił – w oparciu o opinię biegłych psychiatry i psychologa, że uwzględniając wiek odwołującego (ponad (…) lat), poziom jego kwalifikacji formalnych i rzeczywistych – w tym zawód mechanika samochodowego i fakt, że dotychczas faktycznie pracował na tym stanowisku (ostatnio jako mechanik autobusów), należało uznać, że jest on osobą częściowo niezdolną do pracy. Sąd Okręgowy trafnie wziął pod uwagę, że praca na stanowisku wnioskodawcy wymaga szczególnego skupienia i jest obarczona dużą odpowiedzialnością, z uwagi na – w przypadku błędu – możliwość narażenia innych osób na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia. Ponadto charakter wykonywanej przez wnioskodawcę pracy wymaga, aby był w pełni sprawny psychoruchowo, czego z kolei nie potwierdzają biegli psychiatra i psycholog, wskazując na szereg ograniczeń, w tym poczucie małej wydolności psychofizycznej, obniżenie napędu psychoruchowego złożonego i aktywności prostej stereotypowej”.
Pomoc kancelarii w odwołaniu od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty z powodu depresji
Otrzymanie negatywnej decyzji ZUS odmawiającej prawa do świadczenia to niezwykle trudny moment, ale nie oznacza to końca walki. System orzeczniczy bywa wadliwy, a specyfika chorób psychicznych, takich jak depresja, jest często niedoszacowana przez lekarzy orzeczników, którzy dysponują jedynie kilkunastoma minutami na badanie.
Skontaktuj się z nami już dziś i skorzystaj z konsultacji prawnej! Kancelaria prowadzi sprawy na terenie całej Polski i oferujemy zdalne konsultacje, dzięki czemu uzyskacie Państwo fachową i szybką pomoc bez względu na miejsce zamieszkania lub lokalizację właściwego Sądu. Możliwe jest także uzyskanie konsultacji stacjonarnej w biurze kancelarii w Szczecinie, po wcześniejszym telefonicznym umówieniu dogodnego terminu.
Jeżeli potrzebujecie Państwo pomocy, wystarczy opisać swoją sytuację w wiadomości na adres e-mail: kontakt@bartoszkowalewski.pl, skorzystać z formularza lub umówić konsultację pod numerem: 455-516-281.
