Otrzymanie odmownej decyzji w sprawie renty socjalnej może być przytłaczające, ale nie oznacza to końca drogi. Przepisy prawa dają każdemu wnioskodawcy możliwość odwołania się od niekorzystnego orzeczenia ZUS, a postępowanie sądowe często prowadzi do zmiany pierwotnej decyzji. Kluczem do sukcesu jest jednak zrozumienie przyczyn odmowy i przygotowanie profesjonalnego odwołania, które wskaże na błędy ZUS i poprze nasze racje solidnymi dowodami.
Podstawowe formalności
Co oczywiste po uzyskaniu decyzji należy dokładnie ją przeczytać, zwracając szczególną uwagę na rozstrzygnięcie oraz jego uzasadnienie. W końcowym fragmencie decyzji powinno znajdować się pouczenie, gdzie organ wskazuje zasady dotyczące odwołania. Należy pamiętać, że Sąd odrzuci odwołanie, jeżeli podstawę do wydania decyzji stanowiło wyłącznie orzeczenie lekarza orzecznika, a wnioskodawca nie wniósł sprzeciwu od tego orzeczenia do komisji lekarskiej i odwołanie jest oparte wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia.
Najważniejszym jest zachowanie terminu. Standardowo od decyzji ZUS przysługuje prawo wniesienia odwołania do Sądu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie wnosimy na piśmie, adresując je do właściwego Sądu za pośrednictwem ZUS, który wydał skarżoną decyzję. Jest to specyficzna procedura- odwołanie od decyzji wysyłamy do ZUS, gdzie znajdują się akta naszej sprawy. Następnie organ może po analizie odwołania zastosować autokontrolę i zmienić decyzję (to się raczej nie zdarza) albo przesłać akta wraz z naszym odwołaniem do właściwego Sadu. Odwołanie (wraz z załącznikami) wysyłamy w dwóch egzemplarzach– jeden do akt ZUS, drugi do akt Sądowych. Trzeci egzemplarz odwołania i dołączone do niego załączniki warto zachować w domowym archiwum. W razie postępów sprawy będziemy mieć dokładną treść pisma, jakie wysłaliśmy.
Jeżeli jednak wniesiemy odwołanie bezpośrednio do Sądu, to nadal zostanie ono rozpoznane. Sąd prześle je do ZUS, a ZUS wraz z aktami odeśle je ponownie do Sadu.
W treści pisma, standardowo należy wskazać nasze dane osobowe, oznaczyć właściwy Sąd oraz ZUS- oddział, który wydał decyzję. Kolejno należy prawidłowo oznaczyć decyzję, od której się odwołujemy- wskazać datę wydania oraz specyficzny numer lub znak sprawy. Z treści odwołania musi wyraźnie wynikać, że nie zgadzamy się z treścią decyzji. Musimy oznaczyć zakres zaskarżenia– w całości lub w części i zawnioskować o jej zmianę.
Wnioski i zarzuty
Procedura Sądowa wymaga, abyśmy na wstępie pisma przedstawili o co konkretnie wnosimy. Jeżeli zapomnimy wskazać jakiegoś elementu lub powołamy go w dalszej części pisma lub później w trakcie procesu Sąd może go pominąć niezależnie od zasadności.
Już na samym wstępie należy zawrzeć stwierdzenie: „wnoszę o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez i przyznanie prawa do renty socjalnej”
W kolejnym zdaniu wskazujemy pozostałe wnioski, w tym ten najważniejszy, czyli dowodowy. Podstawowym dowodem będzie oczywiście dokumentacja medyczna, którą należy załączyć jako kserokopię do odwołania. Tutaj od naszej decyzji zależy, czy przekazujemy całą dokumentację medyczną, czy tylko najważniejsze wyniki badań, diagnozy, karty pobytu w szpitalu. Ważne jest, aby dokumentacja szczegółowo opisywała nasz stan zdrowia, historię choroby, a zapoznanie się z nią prowadziło do przyznania nam prawa do renty socjalnej. Musimy wykazać przesłankę istnienia aktualnie całkowitej niezdolności do pracy, zajścia naruszenia sprawności w danym okresie w przeszłości oraz związku między obecną niezdolnością, a tamtym naruszeniem.
Wniosek o powołanie biegłego
Drugim równie istotnym wnioskiem dowodowym jest wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza. To właśnie opinia biegłego będzie miała decydujący wpływ. Sąd w praktyce nie posiada wiedzy pozwalającej na bardziej zaawansowaną analizę medycznego przypadku. Koniecznym jest więc skorzystanie z pomocy specjalisty, który samodzielnie zbada, czy zachodzą przesłanki do orzeczenia o niezdolności do pracy i jej stopniu.
Naszym zadaniem jest wskazanie prawidłowego biegłego- specjalistę, który oceni nasz stan zdrowia. Nie chodzi tu o wskazanie lekarza z imienia i nazwiska, bo taki wybór biegłego jest niemożliwy, ale o wskazanie prawidłowej specjalizacji. Przede wszystkim musimy wskazać biegłego, który jest w stanie ocenić nasze główne schorzenie. Zazwyczaj będzie to lekarz tej samej specjalizacji, jakiej lekarz prowadzący nasze leczenie. W przypadku bardziej zaawansowanych schorzeń często koniecznym jest wskazanie lekarzy kilku specjalizacji. Podobnie, kilku biegłych będziemy powoływać, jeżeli chorujemy na kilka różnych chorób i każda z nich wpływa na naszą niezdolność do pracy. Wybór biegłego nie zawsze jest oczywisty. Należy unikać sytuacji gdy wnioskujemy o naprawdę dużą ilość biegłych, bo wtedy sam proces może trwać kilka lat– aż każdy z nich wypowie się co do choroby lub po prostu Sąd pominie nasze wnioski i ograniczy się do jednego lub dwóch najbardziej oczywistych. Na tym etapie szczególnie pomocnym może być skorzystanie z pomocy prawnika, który analizując podobne sprawy określi jacy biegli w danej sprawie powinni występować.
Konsekwencją przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego jest skierowanie akt sprawy do wyznaczonego przez Sąd lekarza specjalisty. Lekarz wezwie nas na badanie i na podstawie tego wyda opinię, która będzie miała kluczowe znaczenie dla wyroku. Opinia nie będzie jednak ostateczna. Jeżeli nie zgadzamy się z jej treścią, możemy złożyć zarzuty do opinii, w których wykażemy dlaczego analiza dokonana przez biegłego jest wadliwa. W skrajnych przypadkach, należycie sporządzone zarzuty do opinii biegłego pozwalają na wyeliminowanie jego niekorzystnej i wadliwej opinii i powołanie kolejnego biegłego tej samej specjalizacji.
Wraz z wnioskiem o powołanie biegłego warto wskazać jakiego rodzaju szczegółowe pytania powinny mu zostać zadane. Tutaj wiele zależy od tego jak brzmi decyzja i z powodu niespełnienia jakiej przesłanki została ona wydana. Jeżeli kwestionujemy brak stwierdzenia aktualnej całkowitej niezdolności do pracy, to warto zapytać o własne rozstrzygnięcie biegłego w tym zakresie. Możemy zapytać, czy zgadza się on z decyzją ZUS, czy nie widzi sprzeczności między dokumentacją medyczną, a orzeczeniem ZUS, jakie są w jego opinii rokowania, wpływu choroby na codzienne życie. W przypadku zaawansowanych schorzeń warto zapytać biegłego czy widzi potrzebę konsultacji z biegłym jeszcze innej dziedziny medycyny.
Jeżeli decyzja odmowna wynika z braku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w przeszłości, to warto zapytać biegłego o jego ocenę historii choroby, odniesienie się do konkretnych objawów lub zdarzeń, które miały miejsce w przeszłości.
Inne środki dowodowe
Możliwe jest powołanie także innych środków dowodowych. Przykładem są zeznania świadków. Jednak rozwiązanie to znajdzie zastosowanie w szczególnej kategorii spraw. Chodzi tu o spory gdzie np. chcielibyśmy wykazać zajście faktów, które nie są potwierdzone w dokumentacji medycznej. Może to być np. nauczyciel, który potwierdzi, że osoba ubiegająca się o rentę socjalną odczuwała pewne objawy już w wieku szkolnym, ale fakt ten nie jest ujęty w dokumentacji medycznej, bo nie zadbano o wczesne zgłoszenie się do lekarza.
Jak jeden z ostatnich wniosków warto wskazać wniosek o zasądzenie kosztów procesu na rzecz osoby odwołującej się. Zwykle są to symboliczne kwoty, ale zawsze pozwolą na pokrycie choćby kosztów korespondencji, czy też dojazdów.
Jakich argumentów używać?
Argumentacja różnić się będzie w zależności od uzasadnienia decyzji odmownej. Konkretnie powodu, dla którego ZUS stwierdził niezrealizowanie się przesłanek uzyskania renty socjalnej. Jest to ten element odwołania, gdzie należy wskazać argumenty przemawiające za zmianą decyzji zgodnie z naszym żądaniem. To ten moment, gdzie musimy szczegółowo rozpisać zarzuty dotyczące decyzji ZUS. W zależności od naszego przypadku, powinniśmy dokładnie uargumentować, dlaczego w naszej opinii jesteśmy całkowicie niezdolni do pracy, albo dlaczego w naszej opinii miało miejsce naruszenie sprawności organizmu w okresie młodzieńczym lub wykazać związek między obecną niezdolnością, a naruszeniem sprawności. Ponownie, trudno podać ogólną argumentację, gdyż każdy przypadek jest inny i wymaga indywidualnej oceny.
Jeżeli chcemy wykazać zajście całkowitej niezdolności do pracy, należy opisać charakterystykę schorzenia, powołać się na opinię lekarzy prowadzących leczenie, wykazać że choroba uniemożliwia podjęcie jakiejkolwiek pracy niezależnie od posiadanych kompetencji. Warto odwołać się do konkretnych wpisów w dokumentacji medycznej.
Wykazując zajście naruszenia sprawności, musimy odwołać się do historii choroby. Warto przywołać pierwsze jej objawy, powołać się na archiwalne wpisy w dokumentacji medycznej, rozszerzyć je o własne odczucia. Lekarze często w dokumentacji zawierają skrótowe, lakoniczne wpisy, dlatego warto dopisać z czym one się konkretnie wiązały, co lekarze mówili w rozmowie z pacjentem i jego rodziną.
Jeszcze innym przypadkiem będzie odmowa prawa do renty w przypadku stwierdzenia przez ZUS posiadania nieruchomości rolnej lub niespełnienia szczególnych warunków przewidzianych dla cudzoziemców. Tutaj oczywiści nie powołujemy dokumentacji medycznej, ani biegłych lekarzy, tylko np. dokumentację wskazującą na faktyczny status prawny nieruchomości lub argumentację odwołującą się do statusu pobytowego w Polsce.
Postępowanie sądowe
Wniesienie odwołania od decyzji ZUS niemal zawsze wiąże się z procesem Sądowym. Co prawda istnieje iluzoryczna szansa na autokontrolę, jednak najbardziej prawdopodobnym scenariuszem jest konieczność rozpoznania sprawy przez Sąd. Wiadomo, że każdy proces jest inny, ale zazwyczaj trwa on około roku przed Sądem pierwszej instancji. Wiele zależy od stopnia skomplikowania sprawy, ilości opinii biegłych oraz ilości spraw rozpoznawanych w danym Sądzie.
Jeżeli wszystko przebiega zgodnie z procedurami, gdy odwołanie zostanie przesłane przez ZUS do Sądu, Sąd (po wyznaczeniu sędziego, nadaniu sprawie sygnatury) prześle do nas odpowiedź ZUS na odwołanie (zazwyczaj jest to powielenie treści decyzji i zakwestionowanie naszego stanowiska). Zostaniemy zobowiązani do zajęcia stanowiska i ostatecznego powołania wszystkich wniosków dowodowych lub już na tym etapie postanowi o wyznaczeniu biegłych.
Pomoc kancelarii w odwołaniu od decyzji odmawiającej prawa do renty socjalnej
Otrzymanie decyzji odmownej od ZUS w sprawie renty socjalnej nie oznacza, że wszystko jest stracone. To sygnał, że należy podjąć dalsze działania, a prawo daje do tego narzędzia. Wiele decyzji ZUS jest kwestionowanych i zmienianych przez sądy, jednak skuteczne odwołanie wymaga dogłębnej analizy akt, profesjonalnego sformułowania argumentów i znajomości procedur sądowych.
Nasza kancelaria specjalizuje się w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Pomożemy Ci przejść przez cały proces odwoławczy:
- Przeanalizujemy Twoją decyzję ZUS i ocenimy szanse na sukces.
- Sporządzimy profesjonalne i merytoryczne odwołanie od decyzji.
- Przygotujemy zarzuty do opinii biegłego, jeśli będzie to konieczne.
- Sporządzimy apelację w przypadku niekorzystnego wyroku sądu pierwszej instancji.
Skontaktuj się z nami już dziś i skorzystaj z konsultacji prawnej! Kancelaria prowadzi sprawy na terenie całej Polski i oferujemy zdalne konsultacje, dzięki czemu uzyskacie Państwo fachową i szybką pomoc bez względu na miejsce zamieszkania lub lokalizację właściwego Sądu. Możliwe jest także uzyskanie konsultacji stacjonarnej w biurze kancelarii w Szczecinie, po wcześniejszym telefonicznym umówieniu dogodnego terminu.
Jeżeli potrzebujecie Państwo pomocy, wystarczy opisać swoją sytuację w wiadomości na adres e-mail: kontakt@bartoszkowalewski.pl, skorzystać z formularza lub umówić konsultację pod numerem: 455-516-281.
