Pozorność działalności gospodarczej to częsty zarzut kierowany przez ZUS wobec osób, które ubiegają się o świadczenia. Na celu kontrolerów ZUS są w szczególności kobiety starające się o świadczenia związane z ciążą- zasiłek chorobowy lub zasiłek macierzyński. Problem ten dotyczy w szczególności początkujących przedsiębiorców. Takie działanie ZUS uderza w osoby, które faktycznie i legalnie pracują na własny rachunek, ale życie zmusiło ich do nagłego skorzystania z np. zasiłku chorobowego. ZUS potrafi zakwestionować każdą działalność, ignorując fakty i przedstawione dowody.
Doskonałym przykładem skutecznej walki przedsiębiorcy o swoje prawa jest sprawa o sygnaturze IV U 1014/21. Wyrok zmieniający decyzję ZUS wydał Sąd Okręgowy w Częstochowie w dniu 11 marca 2022 roku.
ZUS kwestionuje prowadzenie firmy przez fotografa
Ubezpieczona rozpoczęła prowadzenie działalności będąc w ciąży, kiedy jej stan zdrowia pozwalał jeszcze na pełne poświęcenie się pracy. Dopiero z czasem- po 4 miesiącach stała się niezdolna do pracy, wobec czego zawnioskowała o należne jej świadczenie z ZUS.
Dla organu rentowego sam fakt rozpoczęcia działalności w ciąży i krótkotrwałe jej prowadzenie przed skorzystaniem ze zwolnienia lekarskiego oznaczał konieczność kontroli.
W swojej decyzji ZUS uznał, że zgłoszenie do ubezpieczeń ubezpieczonej miało charakter pozorny. Organ argumentował, że kobieta nie posiadała stałego miejsca wykonywania usług. Wskazano również na brak zatrudnienia pracowników oraz brak formalnych umów i faktur. Urząd podkreślił krótki czas między założeniem firmy a wnioskiem o zasiłek. Dodatkowo przychody z sesji fotograficznych nie pokryły nawet składek na ubezpieczenia. Zdaniem ZUS celem było jedynie uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Odwołanie od decyzji ZUS
Ubezpieczona kategorycznie zaprzeczyła twierdzeniom organu i wniosła o zmianę decyzji. Wyjaśniła, że faktycznie prowadzi działalność jako fotograf i działa zgodnie z prawem. Wskazała, że posiadała profesjonalny sprzęt zakupiony jeszcze podczas poprzedniej działalności. Nie reklamowała się, ponieważ liczyła na renomę i polecenia od dawnych klientów. Podkreśliła, że specyfika jej pracy polega na dojazdach bezpośrednio do zleceniodawców. Ciąża nie stanowiła dla niej przeszkody w planowaniu długotrwałego rozwoju firmy.
Dowody wpływające na zmianę decyzji ZUS przez Sąd
W trakcie procesu Ubezpieczona przedstawiła wartościowe i wiarygodne dowody, które skłoniły sąd do zmiany decyzji na jej korzyść. Podczas rozprawy sąd przesłuchał świadka, który potwierdził wykonanie zleconych sesji zdjęciowych. Ubezpieczona przedstawiła dowody w postaci wykonanych fotografii noworodkowych, ślubnych oraz plenerowych. Sąd przeanalizował zapisy w podatkowej księdze przychodów i rozchodów dokumentujące zarobki. Przedłożono również faktury za drogi sprzęt fotograficzny oraz umowę wstępną na przyszłe zlecenia. Zeznania ubezpieczonej uznano za spójne, logiczne i w pełni wiarygodne.
Z drugiej strony, ZUS nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby podważyć te fakty.
Wobec powyższego, sąd zmienił decyzję ZUS i uznał, że kobieta podlega ubezpieczeniom z tytułu prowadzonej działalności.
Przydatne argumenty w walce z zarzutem pozorności
W uzasadnieniu wskazano, że niskie przychody na początku działalności są normalnym zjawiskiem– „Normą jest, że zanim dany przedsiębiorca zyska pewną renomę i wiadomości o nim rozejdą się powszechnie wśród potencjalnych klientów, to nie będzie w stanie pozyskać zbyt wielu zleceń i zwykle w początkowym okresie działalności będzie „dokładał do interesu”.”. W wyroku czytamy także, że „niezrozumiały jest zarzut organu rentowego, że o pozorności działalności odwołującej ma świadczyć niezatrudnianie przez nią żadnych pracowników czy brak stałej siedziby. Obowiązujące przepisy prawa nie nakładają na przedsiębiorców obowiązku zatrudniania pracowników, zaś specyfika działalności prowadzonej przez M. R., która zdecydowała się wykonywać sesje jedynie u klientów lub w plenerach, nie wymagała posiadania przez nią stacjonarnego studia fotograficznego„.
Co najważniejsze, sąd podkreślił, że ciąża nie przekreśla zamiaru ciągłego prowadzenia biznesu. ZUS nie ma kompetencji do dowolnego oceniania „ważności” działalności gospodarczej.
Prowadzenie działalności to nie tylko bezpośrednie świadczenie usług!
W omawianym wyroku podkreślono niezwykle istotny szczegół, iż „wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obejmuje nie tylko faktyczne wykonywanie czynności należących do zakresu tej działalności, lecz także czynności zmierzające do zaistnienia takich czynności gospodarczych (czynności przygotowawcze)”. Sąd oceniając, czy ubezpieczona podjęła czynności zmierzające bezpośrednio do rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej (czynności przygotowawcze stanowiące już o wykonywaniu tej działalności) stwierdził, że koniecznym jest uwzględnienie wszelkich okoliczności sprawy, w tym także zamiar (wolę) osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Powyższe wynika z wyroków Sądu Apelacyjnego w Białymstoku- wyrok z dnia 26 sierpnia 2014 roku, III AUa 277/14, wyroku z dnia 17 grudnia 2003 roku, III AUa 1531/03, a także wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2005 roku, I UK 80/05, gdzie wyjaśniono, że prowadzenie działalności gospodarczej występuje zarówno w okresach faktycznego wykonywania usług, jak też w okresach wykonywania innych czynności związanych z działalnością – takich jak poszukiwanie nowych klientów, zamieszczanie ogłoszeń w prasie, załatwianie spraw urzędowych. Wszystkie te czynności pozostają w ścisłym związku z działalnością usługową, bowiem zmierzają do stworzenia właściwych warunków do jej wykonywania.
Pomoc kancelarii w odwołaniu od zarzutu pozorności działalności
Powyższa sprawa pokazuje, że zarzut pozorności działalności gospodarczej nie oznacza utraty prawa do świadczeń i w wyniku procesu sądowego decyzja może zostać zmieniona na naszą korzyść! Pamiętajmy jednak, że każda sprawa ma indywidualny charakter, a przywołany wyrok powinien stanowić bardziej zbiór przydatnych argumentów, niż wiążący dla ZUS precedens.
Jeżeli także zmagasz się z niesłuszną decyzją ZUS podważającą podleganie ubezpieczeniom skorzystaj z pomocy naszej kancelarii. Oferujemy pomoc od samej analizy sprawy, poprzez sporządzenie odwołania, zarzutów do opinii biegłych, jak również sporządzenie apelacji lub skargi kasacyjnej.
Skontaktuj się z nami już dziś i skorzystaj z konsultacji prawnej! Kancelaria prowadzi sprawy na terenie całej Polski i oferujemy zdalne konsultacje, dzięki czemu uzyskacie Państwo fachową i szybką pomoc bez względu na miejsce zamieszkania lub lokalizację właściwego Sądu. Możliwe jest także uzyskanie konsultacji stacjonarnej w biurze kancelarii w Szczecinie, po wcześniejszym telefonicznym umówieniu dogodnego terminu.
Jeżeli potrzebujecie Państwo pomocy, wystarczy opisać swoją sytuację w wiadomości na adres e-mail: kontakt@bartoszkowalewski.pl, skorzystać z formularza lub umówić konsultację pod numerem: 455-516-281.
