Wyłączenie z podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników po wielu latach to niestety bardzo częsty scenariusz. KRUS przez lata ignoruje nieprawidłowości, aby w kluczowym momencie odmówić ubezpieczonemu prawa do świadczeń (np. emerytury) oraz wykluczyć go wstecznie z ubezpieczenia i to na długie lata. Takie działanie jest często niezgodne z prawem. Ubezpieczony nie może ponosić ryzyka wynikającego z zaniedbań organów. Wieloletnie opłacanie składek powinno stanowić gwarancję, że w przyszłości ubezpieczony otrzyma należne mu świadczenie.
Przykładem sporu, gdzie KRUS błędnie zakwestionował ponad 20 lat podlegania ubezpieczeniom społecznym jest historia opisana w wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 21 czerwca 2023 r. (IV U 200/23).
KRUS
KRUS wyłącza z ubezpieczenia społecznego rolnika po ponad 20 latach
Ubezpieczona w 2001 roku zgłosiła się do KRUS, jako dzierżawca gruntów rolnych, gdzie prowadziła swoje gospodarstwo. Organ rentowy wydał wówczas decyzję potwierdzającą jej podleganie ubezpieczeniu rolniczemu od daty zawarcia umowy dzierżawy. Niedługo później, w listopadzie 2002 roku, ubezpieczona złożyła kolejne oświadczenie, wyrażając chęć kontynuowania ubezpieczenia w KRUS przy jednoczesnym prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej.
Po dwudziestu latach, gdy w 2022 roku KRUS otrzymał informację z ZUS o przyznaniu ubezpieczonej emerytury przez ZUS ujawniono, że w trakcie początkowego okresu ubezpieczenia rolniczego posiadała ona inne tytuły ubezpieczeniowe: prowadziła działalność gospodarczą oraz pobierała zasiłek dla bezrobotnych. W ocenie KRUS okoliczności te wykluczały możliwość skutecznego zgłoszenia się do ubezpieczenia rolniczego w tamtym czasie.
W konsekwencji, Prezes KRUS wydał dwie decyzje, którymi stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników ubezpieczonej w szerokich przedziałach czasowych obejmujących lata 2001–2002 oraz 2002–2022. Oznaczało to zakwestionowanie blisko dwudziestoletniego okresu, w którym ubezpieczona opłacała składki rolnicze.
Odwołanie od decyzji KRUS i przebieg procesu przed Sądem Okręgowym
Ubezpieczona w odwołaniu wskazała, że decyzje KRUS są błędne- organ nie może dowolnie wyłączyć z ubezpieczenia za tak długi okres, kiedy opłacano wymagane składki.
Sąd Okręgowy w Sieradzu uznał odwołanie za w pełni uzasadnione. Sąd zmienił zaskarżone decyzje i ustalił, że ubezpieczona podlega ubezpieczeniom rolniczym we wszystkich spornych okresach od 2001 do 2022 roku. Dodatkowo zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd potwierdził, że ochrona ryzyk ubezpieczeniowych w danym systemie nie może być dowolnie usuwana przez organy po wielu latach, jeśli działalność rolnicza była głównym źródłem dochodu, a uchybienie przepisom nastąpiło bez winy ubezpieczonego.
Co miało decydujący wpływ na zmianę decyzji KRUS przez Sąd?
Sąd odwołał się do zasady dobrej administracji i orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Wskazano, że władze publiczne muszą działać ze szczególną sumiennością w sprawach dotyczących zabezpieczenia społecznego jednostki. Sąd uznał, że wsteczne wyłączenie z ubezpieczenia po kilkudziesięciu latach opłacania składek jest sankcją drastyczną i nieproporcjonalną w stosunku do niezawinionego błędu. Podkreślono, że gdyby utrzymać decyzje KRUS, ubezpieczona zostałaby pozbawiona korzyści z wieloletniego oszczędzania na starość, nie mogąc jednocześnie odzyskać wpłaconych pieniędzy.
Sąd zaznaczył również, że błąd organu rentowego nie powinien obciążać ubezpieczonego działającego w dobrej wierze. Tylko w przypadku świadomego wprowadzenia organu w błąd (np. poświadczenia nieprawdy) dopuszczalne byłoby wyłączenie z ubezpieczenia z mocą wsteczną. W niniejszej sprawie, skoro ubezpieczona nie przyczyniła się do wydania wadliwej decyzji pierwotnej, jej sytuacja prawna powinna zostać uszanowana, aby zapobiec „upadłości finansowej” rolnika wynikającej z nagłego naliczenia zaległych składek w innym systemie.
Jak odwołać się od decyzji wyłączającej po latach z ubezpieczenia rolniczego?
Uzyskanie decyzji wyłączającej z ubezpieczenia społecznego rolników to zawsze poważna sytuacja. Może ona powodować nawet utratę prawa do oczekiwanej emerytury. Tylko profesjonalna i szybka reakcja może uchronić nas przed sankcjami.
Termin na odwołanie od decyzji prezesa KRUS to miesiąc. W tym czasie należy bardzo dokładnie przeanalizować swój status prawny, zebrać argumenty i dowody pozwalające na zmianę decyzji przez Sąd. Odwołanie musi wskazywać, że sprzeciwiamy się rozstrzygnięciu, zawierać stosowne wnioski o zmianę decyzji, przeprowadzenie niezbędnych dowodów.
Kiedy KRUS może wyłączyć rolnika z ubezpieczenia społecznego- pełny wpis
Pomoc kancelarii w odwołaniu od decyzji prezesa KRUS o wyłączeniu z ubezpieczenia
Sprawy, gdzie KRUS wyłącza rolnika z ubezpieczenia społecznego po wielu latach opłacania składek są często bardzo skomplikowane i mogą prowadzić do poważnych konsekwencji. Orzecznictwo nie jest jednolite i wyrok zawsze uzależniony jest od indywidualnych okoliczności.
W takiej sytuacji warto postarać się o profesjonalną pomoc od analizy sprawy, poprzez napisanie szczegółowego odwołania, po reprezentację przed Sądem. Skontaktuj się z nami już dziś! Kancelaria prowadzi sprawy na terenie całej Polski i oferujemy zdalne konsultacje, dzięki czemu uzyskacie Państwo fachową i szybką pomoc bez względu na miejsce zamieszkania lub lokalizację właściwego Sądu. Możliwe jest także uzyskanie konsultacji stacjonarnej w biurze kancelarii w Szczecinie, po wcześniejszym telefonicznym umówieniu dogodnego terminu.
Jeżeli potrzebujecie Państwo pomocy, wystarczy opisać swoją sytuację w wiadomości na adres e-mail: kontakt@bartoszkowalewski.pl, skorzystać z formularza lub umówić konsultację pod numerem: 455-516-281.
