Podleganie rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu jest fundamentem wszystkich uprawnień przysługujących rolnikom i ich rodzinom – od zasiłków chorobowych po emeryturę rolniczą. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ma jednak tendencję do restrykcyjnego traktowania przesłanek ubezpieczenia, co nierzadko prowadzi do wydania decyzji o bezprawnym wyłączeniu z ubezpieczenia i kwestionowaniu stażu. Taka decyzja może mieć katastrofalne skutki, odbierając lata składkowe. Zrozumienie, kiedy i dlaczego KRUS kwestionuje Twój status oraz jakimi narzędziami prawnymi możesz się bronić, jest kluczowe, aby skutecznie walczyć o swoje prawa.
Przesłanki podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników
Zgodnie z art. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników „Ubezpieczeniu podlega się z mocy ustawy albo na wniosek”. Z mocy ustawy, czyli z samego faktu prowadzenia działalności rolniczej podlega rolnik, który prowadzi gospodarstwo obejmujące obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny. Z mocy ustawy podlega też jego domownik (osoba, która ukończyła 16 lat, mieszka na gospodarstwie, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie, mieszka w nim lub pobliżu oraz stale pracuje na gospodarstwie), osoba pobierająca rentę strukturalną i małżonek osoby pobierającej rentę strukturalną. Należy podkreślić, że warunkiem podlegania pod ubezpieczenie rolnicze jest niepodleganie pod inne ubezpieczenie społeczne– czyli ZUS.
Formalności związane z ubezpieczeniem
Oczywiście, nawet jeżeli rolnik podlega ubezpieczeniu z mocy ustawy, czyli samego faktu prowadzenia gospodarstwa o określonej wielkości, to nadal musi powiadomić KRUS– wypełnić formalne zgłoszenie, przedstawić podstawę nabycia prawa własności gruntów, przedstawić zaświadczenie z urzędu gminy potwierdzające powierzchnię gruntu, zaświadczenie z ZUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu. Termin na takowe zgłoszenie to 14 dni od dnia faktycznego rozpoczęcia działalności rolniczej. Ten sam termin należy zachować, jeżeli rolnik chce zgłosić do ubezpieczenia domownika, małżonka lub inną osobę pracującą w gospodarstwie.
Pamiętać należy, że jeżeli podlegamy ubezpieczeniu z mocy ustawy, to sam fakt zgłoszenia jest wtórny. Jeżeli nie dopełnimy tego obowiązku, to nadal podlegamy ubezpieczeniu, jeżeli spełniamy faktyczne warunki, a zatem prowadzimy gospodarstwo rolne o określonym obszarze i nie podlegamy ubezpieczeniu w ZUS. Brak dopełnienia wymogu formalnego zgłoszenia może jednak powodować w przyszłości problemy z wykazaniem naszego statusu, zwłaszcza gdy będzie to miało wpływ na prawo do świadczeń.
Kiedy ubezpieczenie ustaje?
Tak jak łatwo jest uzyskać status rolnika ubezpieczonego w KRUS, tak też łatwo go utracić. Niestety, bardzo często wpływ na utratę tego statusu mają pojedyncze zdarzenia, które dopiero po latach dochodzą do wiadomości urzędników, którzy wtedy, bez względu na okoliczności decydują o wyłączeniu nas z ubezpieczenia z mocą wsteczną, niezależnie od dalszego opłacania składek.
Tego rodzaju działanie KRUS jest często bezprawne i nie uwzględnia nadrzędnych zasad takich jak działanie w interesie obywateli, reagowania w sposób odpowiedni do przewinienia oraz prowadzenia postępowania tak, aby budzić zaufanie do władzy publicznej i zapewniać dążenie do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
Zgodnie z art. 3a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ubezpieczenie ustaje od dnia, kiedy rolnik przestanie spełniać wyżej wymienione warunki, czyli przestaje prowadzić gospodarstwo rolne, podejmie się działalności (praca, zlecenie, itp., czy też samo uzyskanie świadczenia wypłacanego przez ZUS- np. renta rodzinna) powodujące powstanie obowiązku podlegania powszechnym ubezpieczeniom społecznym (ZUS)- chodzi tu o nawet jednostkowe wykonanie krótkotrwałej pracy, zlecenia. Wyłączenie spod podlegania ubezpieczeniu rolniczemu będzie też wynikało z naruszenia warunków prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, np. przekroczenie uzyskiwanych z niej dochodów.
Jak odwołać się od decyzji stwierdzającej bezprawne wyłączenie z ubezpieczenia rolniczego?
Bardzo często zdarza się, że któraś z powyższych okoliczności będzie miała miejsce, jednak informacja o niej nie dotrze do KRUS lub dotrze, ale zostanie pozostawiona bez reakcji. Niestety, zazwyczaj prowadzi to do odwleczenia problemów w czasie i zwiększenia ich rozmiarów. KRUS może po czasie wydać decyzję o wyłączeniu nas z ubezpieczenia z mocą wsteczną. Taka sytuacja ma często miejsce po zawnioskowaniu o jedno ze świadczeń gwarantowanych przez KRUS- np. renta albo emerytura, kiedy urzędnicy weryfikują nasz status ubezpieczenia.
Uzyskanie takowej decyzji powinno skłonić nas do odwołania się do Sądu, bowiem nie można godzić się na to, aby KRUS w sposób dowolny stosował procedurę wyłączenia z ubezpieczenia. Jeżeli rolnik opłaca składki na ubezpieczenie społeczne, to jest powinien mieć gwarancję podlegania temu ubezpieczeniu, a jeśli zachodzą okoliczności powodujące wyłączenie, to na urzędniku spoczywa obowiązek jak najszybszej reakcji.
Takowej decyzji można zarzucić brak adekwatnej reakcji na mające miejsce naruszenie oraz przyczynienie się KRUS- poprzez brak wcześniejszej weryfikacji naszego statusu do często wieloletniego pozostawania w niekorzystnej dla nas sytuacji.
Abstrahując od powyższych ogólnych przeszkód w wydaniu tak niekorzystnej decyzji, KRUS bardzo często błędnie wyłącza nas z ubezpieczenia przyjmując zawyżone dochody z pozarolniczej działalności lub w ogóle błędnie stwierdzając jej prowadzenie. KRUS może też bezzasadnie podważyć sam fakt prowadzenia osobiście działalności rolniczej, co wymaga wykazania przed Sądem, że rzeczywiście pracowaliśmy na naszym gospodarstwie.
Pomoc kancelarii w odwołaniu od decyzji KRUS wyłączającej z ubezpieczenia społecznego
Otrzymałeś negatywną decyzję KRUS, która wyłącza Cię z ubezpieczenia rolniczego? Pamiętaj – ta decyzja nie musi być ostateczna! Jest to dopiero początek walki o utrzymanie Twojego statusu ubezpieczonego, a tym samym o Twoją przyszłą emeryturę czy rentę. Sąd ma szansę obiektywnie ocenić faktyczny stan Twojej pracy w gospodarstwie, czego KRUS często zaniechał.
Skontaktuj się z nami już dziś i skorzystaj z konsultacji prawnej! Kancelaria prowadzi sprawy na terenie całej Polski i oferujemy zdalne konsultacje, dzięki czemu uzyskacie Państwo fachową i szybką pomoc bez względu na miejsce zamieszkania lub lokalizację właściwego Sądu. Możliwe jest także uzyskanie konsultacji stacjonarnej w biurze kancelarii w Szczecinie, po wcześniejszym telefonicznym umówieniu dogodnego terminu. Jeżeli potrzebujecie Państwo pomocy, wystarczy opisać swoją sytuację w wiadomości na adres e-mail: kontakt@bartoszkowalewski.pl, skorzystać z formularza lub umówić konsultację pod numerem: 455-516-281.
