Ubieganie się o rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym wymaga spełnienia kilku warunków, z których najważniejszym jest stwierdzenie przez lekarza rzeczoznawcę KRUS (lub Komisję Lekarską KRUS w przypadku wniesienia sprzeciwu) całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie. KRUS definiuje to pojęcie w bardzo rygorystyczny sposób, a ich interpretacja bywa często kwestionowana przez sądy. Zrozumienie, jak należy udowodnić niezdolność, jest kluczowe, ponieważ to właśnie ten element jest najczęstszą przyczyną negatywnych decyzji.
Pamiętać należy, że konieczne jest, aby niezdolność była całkowita, czyli nasze schorzenie musi uniemożliwiać jakąkolwiek pracę w ramach gospodarstwa. Zaistnienie częściowej niezdolności- ograniczającej możliwość wykonywania niektórych prac, nie pozwoli nam na uzyskanie omawianego świadczenia.
Jak odwołać się od decyzji ZUS lub KRUS w sprawie renty lub świadczenia?
Renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym- wszystko, co musisz wiedzieć
Jak odwołać się od decyzji KRUS i uzyskać prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy
Czym jest całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym?
Z ust. 5 art 21 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wynika, że za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym uważa się ubezpieczonego, który z powodu naruszenia sprawności organizmu utracił zdolność do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym.
Aby uzyskać prawo do renty rolniczej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, koniecznym jest wykazanie właśnie wspomnianej utraty zdolności dalszej możliwości wykonywania jakiejkolwiek pracy w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego. Wbrew pozorom nie oznacza to tego samego, co w przypadku rencistów pobierających świadczenia z ZUS, którzy muszą wykazać częściową lub całkowitą niezdolność do pracy. Mówiąc o rencie rolniczej, możemy pozostawać zdolni do innej (pozarolniczej) pracy, a nawet innej pracy rolniczej, ale jeżeli schorzenie powoduje objawy uniemożliwiające dalsze wykonywanie pracy w konkretnym dotychczas prowadzonym gospodarstwie, to możemy uzyskać prawo do renty.
Różnice w obu bardzo podobnych przesłankach opisuje teza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie: „O ile zatem uznanie za osobę całkowicie niezdolną do pracy w systemie ogólnym wyklucza jakąkolwiek aktywność zawodową, o tyle podobne orzeczenie w systemie rolniczym wyklucza jedynie pracę zawodową w gospodarstwie rolnym, dopuszczając tym samym aktywność zawodową o pozarolniczym charakterze” (źródło: Wyrok WSA w Lublinie z 26.04.2022 r., II SA/Lu 971/21).
Aby dokładnie zdefiniować całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym, musimy odwołać się do orzecznictwa. Do tej pory Sądy wielokrotnie dookreślały jakie aspekty należy badać przy analizie zajścia niezdolności do pracy.
Jak już wyżej wskazano, przyjmuje się, że punktem odniesienia musi być gospodarstwo rolne konkretnego rolnika, a nie ogólna przydatność do pracy rolniczej. Jednocześnie osoba całkowicie niezdolna do pracy w gospodarstwie może być zdolna do innej pracy poza tym gospodarstwem i nadal uprawniona będzie do świadczenia. Ważne jest, aby uwzględnić wszystkie czynniki związane z pracą gospodarstwie- „konieczne jest wzięcie pod uwagę wielkości gospodarstwa rolnego i jego położenia, struktury owego gospodarstwa, poziomu zmechanizowania, a także specyfiki prowadzonej w tym gospodarstwie produkcji rolniczej (uprawy, hodowla), która będzie z kolei określać rodzaje czynności niezbędnych do tego, aby to konkretne gospodarstwo rolne mogło być prowadzone, w tym czynności o charakterze nadzorczym, jeśli w gospodarstwie ze względu na jego wielkość są zatrudniani pracownicy bądź większa liczba członków rodziny” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2023 r. II USKP 78/22).
Należy także wziąć pod uwagę medyczny aspekt niezdolności do pracy- ogólne cechy schorzenia uniemożliwiające nam wykonywanie pracy, jak również konkretne odczuwane przez nas objawy uniemożliwiające wykonywanie nawet podstawowych czynności zawodowych.
Pamiętać jednak należy, że Sądy stoją na stanowisku, iż „O niezdolności do pracy nie decyduje sam fakt występowania schorzeń, lecz ocena, czy i w jakim zakresie wpływają one na utratę zdolności do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami. Dotyczy to również schorzeń o przewlekłym charakterze, które występują u ubezpieczonego” (Wyrok SA w Rzeszowie z 8.12.2020 r., III AUa 527/20). Jednocześnie powszechnie przyjmuje się, że kluczowe znaczenie ma opinia biegłych, która stanowi zawsze podstawę wyroku- „Nie jest wystarczające stwierdzenie wnioskodawcy, że zły stan zdrowia uniemożliwia mu pracę w gospodarstwie rolnym, bowiem konieczna jest ocena biegłych pod kątem wpływu stanu zdrowia na zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym”.
Jak napisać zarzuty do opinii biegłego?
Kluczowe kwestie: Jak udowodnić niezdolność?
Kluczowe znaczenie będzie miał materiał dowodowy w postaci dokumentacji medycznej- warto już na etapie składania wniosku załączyć dokumentację medyczną obrazującą przebieg choroby, diagnozę, leczenie i rodzaj występujących objawów. Warto dodać pisemne zaświadczenia lekarskie zawierające ich opinie, rokowania. W samej treści odwołania pomocne będzie odwołanie się wręcz do cytatów z dokumentacji medycznej, gdzie lekarze wprost stwierdzają całkowitą niezdolność do pracy.
Jak już wyżej wskazano, koniecznym jest złożenie też wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza- specjalizacji odpowiadającej naszym schorzeniom. Sąd nie może dokonywać oceny medycznej, w tym zakresie w pełni zawierza się biegłym, o ile ich opinia jest wiarygodna i nie zawiera wad uniemożliwiających wzięcie jej pod uwagę. W treści odwołania warto też określić jakie Sąd powinien zadać pytania biegłemu, w szczególności podkreślić konieczność odniesienia się przez biegłego do specyfiki pracy w danym gospodarstwie rolnym.
Aby uzyskać prawo do renty, warto też właśnie dokładnie opisać, a nawet udowodnić dokumentacją lub zeznaniami świadków, specyfikę pracy w ramach naszego gospodarstwa rolnego. Sąd nie może ogólnie oceniać zdolności do pracy rolniczej, ale musi ograniczyć się do specyfiki jednego konkretnego gospodarstwa. Jeśli w sposób wiarygodny opiszemy nasze codzienne trudności, podkreślając, że uniemożliwiają one nam wykonywanie jakiejkolwiek- bez wyjątku- pracy w ramach gospodarstwa, to z pewnością pomoże nam to uzyskać rentę.
Pomoc kancelarii w uzyskaniu renty rolniczej od KRUS
Ubieganie się o rentę rolniczą to proces, w którym ocena medyczna odgrywa kluczową rolę. Niestety, często jest ona subiektywna i niekorzystna dla rolnika. Pamiętaj, że negatywna decyzja KRUS nie jest ostateczna! Masz prawo walczyć o swoje świadczenia w sądzie, gdzie Twoja sytuacja zostanie oceniona w sposób obiektywny.
Nasza kancelaria specjalizuje się w sprawach z KRUS. Pomożemy Ci przejść przez cały proces: od profesjonalnego sporządzenia wniosku, przez odwołanie od decyzji, aż po prowadzenie całej sprawy w sądzie (pisanie zarzutów do opinii biegłych, sporządzenie apelacji). Jeśli przegapiłeś termin, pomożemy Ci również złożyć wniosek o jego przywrócenie.
Jeżeli chcesz odwołać się od decyzji KRUS, skontaktuj się z nami już dziś i skorzystaj z konsultacji prawnej! Kancelaria prowadzi sprawy na terenie całej Polski i oferujemy zdalne konsultacje, dzięki czemu uzyskacie Państwo fachową i szybką pomoc bez względu na miejsce zamieszkania lub lokalizację właściwego Sądu. Możliwe jest także uzyskanie konsultacji stacjonarnej w biurze kancelarii w Szczecinie, po wcześniejszym telefonicznym umówieniu dogodnego terminu. Jeżeli potrzebujecie Państwo pomocy, wystarczy opisać swoją sytuację w wiadomości na adres e-mail: kontakt@bartoszkowalewski.pl, skorzystać z formularza lub umówić konsultację pod numerem: 455-516-281.
