Zasiłek opiekuńczy to kluczowe wsparcie finansowe dla ubezpieczonych, którzy muszą nagle zająć się chorym dzieckiem lub innym członkiem rodziny. Choć na pierwszy rzut oka zasady jego przyznawania wydają się proste, w praktyce Zakład Ubezpieczeń Społecznych bardzo często weryfikuje faktyczne wykorzystanie świadczenia. Decyzja ZUS o odmowie zasiłku lub – co gorsza – o konieczności zwrotu już pobranych kwot, to sygnał, że czeka Cię trudna walka.
Przesłanki prawa do zasiłku opiekuńczego, komu przysługuje i ile trwa?
Zasiłek opiekuńczy przysługuje osobie, która nie może wykonywać pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem, lub innym chorym członkiem rodziny. Zasiłek opiekuńczy wymaga podlegania ubezpieczeniu chorobowemu. Ubezpieczeniu temu obowiązkowo podlega między innymi każdy pracujący, osoby wykonujące zlecenie, jeżeli umowa ta jest jedynym tytułem do ubezpieczeń społecznych. Dobrowolnie ubezpieczeniu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą i osoby z nimi współpracujące. W tym aspekcie często spotykane są spory na gruncie np. nieterminowego opłacenia składek powodującego wyłączenie z tego ubezpieczenia.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje w wymiarze 60 dni w danym roku kalendarzowym w przypadku opieki nad zdrowym dzieckiem do lat 8 lub chorym dzieckiem do lat 14. Zasiłek przysługuje przez 14 dni w danym roku w przypadku opieki nad chorym dzieckiem w wieku od 14 lat lub opieki nad innym członkiem rodziny.
Kiedy ZUS może zakwestionować prawo do zasiłku opiekuńczego?
ZUS po złożeniu wniosku o wypłatę świadczenia może stwierdzić, że nie podlegamy ubezpieczeniu chorobowemu. Najczęściej organ stawia zarzut pozorności podlegania ubezpieczeniom. ZUS może stwierdzić wadliwość np. naszego zatrudnienia, uznać, że faktycznie nie świadczyliśmy pracy, a formalne zgłoszenie miało umożliwić nam tylko pobranie zasiłku. W takiej sytuacji musimy przedstawić dowody wykonywania pracy. Najczęściej będzie to dokumentacja z nią związaną, opis codziennych obowiązków, świadkowie. W wielu przypadkach konieczne będzie uzasadnienie, dlaczego miała miejsce sytuacja, w której mimo zawarcia stosunku pracy nie udało się go np. rozpocząć lub wykonywać przez dłuższy czas.
Drugi aspekt sporny to sytuacja, gdy ZUS zakwestionuje naszą podstawę wymiaru składek. W takiej sytuacji organ uzna, że nasza praca byłą warta mniej niż oferowane nam wynagrodzenie. Spotkamy się więc z zarzutem zawyżenia wynagrodzenia w celu uzyskania w przyszłości wyższych świadczeń. Tutaj ponownie koniecznym jest opisanie specyfiki naszej pracy i uargumentowanie zasadności przyznanego nam wynagrodzenia. Orzecznictwo podkreśla, że w takich przypadkach wynagrodzenie musi być godziwe i adekwatne do rodzaju pracy.
Trzeci bardzo częsty spór dotyczył osób prowadzących działalność gospodarczą. Jeszcze kilka lat temu ZUS skrajnie rygorystycznie podchodził do kwestii związanej z opłacaniem składek. Jeżeli doszło do nieprawidłowości, to natychmiast dochodziło do wyłączenia z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, które pozwala na uzyskanie prawa do zasiłku opiekuńczego. Podobnie ZUS podchodził do sytuacji, gdy kobiety wracające do pracy nie dokonały osobnego ponownego zgłoszenia do tego ubezpieczenia. Zdarzało się, że mimo wielomiesięcznego, a nawet wieloletniego opłacania składek, dopiero po zgłoszeniu wniosku o wypłatę zasiłku ZUS informował, że niedopłata sprzed wielu miesięcy doprowadziła do wyłączenia z ubezpieczenia. Spory te jednoznacznie rozstrzygano zawsze na korzyść ubezpieczonych. Zawsze jednak wymagało to wniesienia odpowiedniego odwołania do sądu i wielomiesięcznej batalii z ZUS.
Powyższe spory, mimo że na pierwszy rzut oka dotyczą zasiłku opiekuńczego, to dzielą się na dwa osobne aspekty, dwa postępowania sądowe i dwie decyzje. Od każdej decyzji musimy się odwołać, zarówno tej podważającej samo prawo do zasiłku, jak i od tej kwestionującej np. podleganie ubezpieczeniom społecznym lub podstawę wymiaru składek. Postępowanie o prawo do zasiłku zostanie wstrzymane do czasu rozstrzygnięcia pierwotnego sporu o samo np. podleganie ubezpieczeniom, co jeszcze bardziej wydłuża czas oczekiwania na wypłatę należnego świadczenia.
Kiedy ZUS może żądać zwrotu zasiłku opiekuńczego?
ZUS może nam także wypłacić zasiłek opiekuńczy, ale z czasem zakwestionować do niego prawo i zobowiązać nas do jego zwrotu. W takiej sytuacji musimy wykazać brak zajścia przesłanek z art. 84 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, czyli brak naszej świadomości nienależności wypłaty zasiłku opiekuńczego, braku wpływu na jego wypłatę poprzez poświadczenie nieprawdy, czy też niewłaściwe pouczenie ZUS o samej procedurze żądania zwrotu świadczenia.
Tutaj ponownie, pierwotny spór będzie dotyczyć np. stwierdzenia pozorności zatrudnienia, zawyżenia podstawy wymiaru składek, pozorności działalności gospodarczej i dopiero po jego prawomocnym zakończeniu, już inny sąd zdecyduje o zajściu przesłanek zwrotu. Jeżeli wygramy pierwotny spór- niemal automatycznie uzyskamy prawo do zasiłku. Jeżeli Sąd stwierdzi, że rzeczywiście nie podlegaliśmy ubezpieczeniu, a mimo to otrzymywaliśmy świadczenia- w osobnym procesie będziemy wykazywać brak zajścia przesłanka zwrotu i argumentować, że winę za wypłacenie tych świadczeń ponosi tylko i wyłącznie ZUS, a my pobieraliśmy je w dobrej wierze.
Tutaj także mamy do czynienia z dwoma decyzjami– decyzją kwestionującą tytuł do podlegania ubezpieczeniu chorobowemu i decyzją „zwrotową” obie należy zaskarżyć do właściwego sądu w terminie miesiąca od doręczenia.
Pomoc kancelarii w odwołaniu od decyzji kwestionującej prawo do zasiłku opiekuńczego
W sprawach o zasiłek opiekuńczy ZUS często podejmuje decyzje bezzasadnie podważające prawo do niego. Pamiętaj, że negatywna decyzja ZUS lub niekorzystny wyrok Sądu I instancji to nie koniec walki!
Oferujemy:
- Analizę sprawy i sporządzenie skutecznego Odwołania od decyzji ZUS.
- Prowadzenie procesu sądowego na każdym etapie, w tym sporządzanie Apelacji lub Odpowiedzi na apelację ZUS.
Kancelaria prowadzi sprawy na terenie całej Polski i oferujemy zdalne konsultacje, dzięki czemu uzyskacie Państwo fachową i szybką pomoc bez względu na miejsce zamieszkania lub lokalizację właściwego Sądu. Możliwe jest także uzyskanie konsultacji stacjonarnej w biurze kancelarii w Szczecinie, po wcześniejszym telefonicznym umówieniu dogodnego terminu.
Jeżeli potrzebujecie Państwo pomocy, wystarczy opisać swoją sytuację w wiadomości na adres e-mail: kontakt@bartoszkowalewski.pl, skorzystać z formularza lub umówić konsultację pod numerem: 455-516-281.
