Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ostatnim czasie często kontroluje kierowców taksówek oraz zadeklarowaną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Dotychczasowe kontrole uwidoczniły liczne nieprawidłowości. W wielu przypadkach ZUS całkowicie podważa podstawę wymiaru składek taksówkarza. Najpoważniejsze z naruszeń to stosowanie konstrukcji prawnych opartych na rozdzieleniu przychodu na dwie części: niewielkie wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia oraz znacznie wyższą kwotę wypłacaną jako czynsz za najem pojazdu od kierowcy lub zwrot kosztów eksploatacji. Dowiedz się jak odwołać się od decyzji ZUS kwestionującej pracę taksówkarza.
Istota sporu o podstawę wymiaru składek
Podstawa wymiaru składek ma dla ZUS ogromne znaczenie. Jest to kwota, od której wylicza się wysokość należnych składek na ubezpieczenie oraz możliwe przyszłe świadczenie. Jeżeli jest ona zaniżona- wtedy ubezpieczony płaci mniejsze składki. Dla pracowników, zleceniobiorców podstawę tę stanowi zazwyczaj przychód uzyskiwany w ramach stosunku pracy lub zlecenia.
Ponieważ podstawa wymiaru składek wpływa bezpośrednio na przychody ZUS jest ona restrykcyjnie kontrolowana. Organ musi reagować na wszelkie nieprawidłowości, które uszczuplają jego budżet. Organ rentowy najczęściej kwestionuje wysokość wynagrodzenia, gdy zachodzi podejrzenie, że została ona ustalona na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa. Mówimy tu o przypadkach sztucznego zaniżenia– gdy np. część pensji wypłacana jest „pod stołem” lub sztucznego zawyżenia, gdy ktoś spodziewa się możliwości skorzystania ze świadczeń (zasiłek chorobowy, macierzyński) i celowo zawyża swoją pensję.
W sytuacji, gdy organ rentowy stwierdzi rozbieżność między rzeczywistym przychodem a kwotami wykazanymi w dokumentach (np. gdy podstawa w umowie była zaniżona względem realnie wypłacanych środków), wydaje decyzję wymiarową ustalającą prawidłową wysokość składek. Konsekwencją takiej decyzji jest powstanie zaległości składkowej, którą płatnik musi uregulować wraz z odsetkami za zwłokę, a niekiedy także z opłatą dodatkową wynoszącą do 100% nieopłaconych należności. Pamiętajmy, że od każdej decyzji zmieniającej podstawę wymiaru stronom przysługuje odwołanie do sądu powszechnego.
Kontrola ZUS w branży taksówkarskiej
W ostatnim czasie ZUS zauważył niepokojący standard w branży taksówkarskiej- kierowcy bardzo często otrzymywali część wynagrodzenia w ramach osobnych umów. Z ustaleń ZUS wynika, że najczęściej sytuacja wygląda tak, że kierowca pracował na podstawie umowy zlecenia, od której odprowadzano najmniejsze możliwe składki, a jednocześnie strony łączyła umowa najmu samochodu z zawyżoną kwotą najmu, która nie była oskładkowana ZUS i stanowiła realne wynagrodzenie. Inne możliwe nieprawidłowości to wypłata części wynagrodzenia w formie zwrotu kosztów używania prywatnego sprzętu/pojazdów, czy też zaplata „pod stołem”.
ZUS stwierdza wprost, że o charakterze umowy nie decyduje jej nazwa, lecz sposób jej wykonywania i zgodny zamiar stron. Zawarcie dwóch osobnych umów jest iluzoryczne i w praktyce ma stanowić sposób na obejście przepisów prawa ubezpieczeń społecznych.
Wadliwość umów najmu samochodu
Kluczowe znaczenie mają warunki, jakie strony ustalają w umowie najmu samochodu. To od nich zależy, czy ZUS ma podstawy do ich zakwestionowania. ZUS kwestionuje umowy, gdy wynagrodzenie za zlecenie jest sztywno zamrożone na minimalnym poziomie, a realny zarobek kierowcy – uzależniony od liczby wykonanych kursów i przejechanych kilometrów – jest wypłacany pod pozorem czynszu najmu za pojazd.
Takie ukształtowanie umowy powoduje, że kierowca uzyskuje przychód za usługi przewozu nie w ramach umowy zlecenia (od której opłacane są składki ZUS), ale z umowy najmu własnego pojazdu, którego używa do świadczenia tych usług. W takiej sytuacji gołym okiem widoczne jest, że celem stron było zaniżenie podstawy wymiaru składek.
Decyzja ustalające podstawę wymiaru składek kierowcy taksówki- jak się odwołać?
Od dnia doręczenia decyzji ZUS masz miesiąc na odwołanie się do sądu. W swoim odwołaniu musisz wykazać, że organ rentowy błędnie ustalił fakty, naruszył przepisy prawa ubezpieczeń społecznych, nieprawidłowo zinterpretował cel zawartych umów, co powoduje konieczność uchylenia decyzji. Twoje twierdzenia muszą mieć uzasadnienie w przepisach prawa oraz sytuacji faktycznej. Wymaga to szczegółowej argumentacji prawnej, gdzie wskażesz nieprawidłowości ZUS w rozumieniu przepisów dotyczących natury zawartych umów oraz przepisów o podstawie wymiaru składek. Tak samo musisz skonfrontować opis zdarzeń prezentowany w decyzji z tym, jak wyglądał on w rzeczywistości. Ostatecznym wnioskiem powinno być stwierdzenie, że przy takich faktach ZUS nie mógł zastosować wskazanych procedur prawnych. Najlepiej, aby Twoja argumentacja była poparta wartościowymi dowodami.
Koszty odwołania od decyzji ZUS- pełny wpis
Pomocne argumenty w sporze ZUS o podstawę wymiaru składek
Celem odwołania powinno być wykazanie, że zawarcie umowy najmu było niezbędne do wykonywania umowy zlecenia, a jednocześnie nie służyła ona rozliczenia za wykonanie zlecenia w postaci przewożenia osób. W trakcie procesu musimy udowodnić, że obie umowy nie były ze sobą powiązane i każda z nich spełniała swój indywidualny cel.
Alarmująca jest sytuacja, gdy najemca w praktyce nie używa samochodu, a ten pozostaje cały czas w posiadaniu jednej osoby- właściciela. Aby umowa była ważna, samochód powinien być użytkowany w ramach najmu przez różne osoby wskazane przez najemcę. Pojazd powinien być w praktyce przynajmniej na jakiś czas oddany do dyspozycji najemcy, który może przekazać samochód dowolnej osobie świadczącej na jego rzecz usługi przewozu.
Podobnie, wysokość czynszu za udostępnienie samochodu nie powinna być powiązana wyłącznie z ilością godzin, jakie dany kierowca przejechał w ciągu miesiąca. Przynajmniej część czynszu powinna być stałą kwotą.
Kolejne wadliwe postanowienie to te dotyczące umowy zlecenia w zakresie przejazdów. Wysokość wynagrodzenia za wykonywanie zlecenia polegającego na wykonywanie przewozu osób powinno być uzależnione od ilości wykonanych przewozów i poświęconego na to czasu. Umowa nie może przewidywać wyłącznie prowizji opartej na szacunkowych wyliczeniach.
Jakie dowody przedstawić w sądzie?
Na potwierdzenie swoich racji należy w procesie przedstawić wartościowe dowody pokazujące jak kwestionowany stosunek wyglądał w praktyce. Będą to przede wszystkim teksty obu umów, zeznania świadków, korespondencja wewnętrzna, zrzuty ekranu aplikacji rejestrujących przejazdy. Z dowodów musi wynikać, że umowy miały niezależny od siebie charakter, każda z nich była dostosowana do swojego przeznaczenia i nie miały one na celu obejście przepisów prawa.
Pomoc kancelarii radcy prawnego w odwołaniu od decyzji ZUS
Sytuacja, gdy ZUS kwestionuje podstawę wymiaru składek jest poważna i wymaga profesjonalnej reakcji. Decyzja ta nie jest formalnością, ale może prowadzić do nałożenia obowiązku zapłaty zaległych składek. Odwołanie od decyzji jest jedyną możliwością zakwestionowania twierdzeń ZUS i uniknięcia konsekwencji prawnych. Wiele decyzji w rzeczywistości jest wadliwych, organ pobieżnie analizuje fakty i dokumenty, co często prowadzi do wydania decyzji kwestionującej podstawę wymiaru składek, mimo że strony stosowały zgodną z prawem formę rozliczeń.
Jeżeli potrzebujecie Państwo pomocy, wystarczy opisać swoją sytuację w wiadomości na adres e-mail: kontakt@bartoszkowalewski.pl, skorzystać z formularza lub umówić konsultację pod numerem: 455-516-281.
