Otrzymanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, które nie odpowiada Twojemu rzeczywistemu stanowi zdrowia, to frustrujące doświadczenie. Często wiąże się to z poczuciem niesprawiedliwości i brakiem zrozumienia. Taka sytuacja nie oznacza jednak, że Twoja walka dobiegła końca. Istnieje możliwość zaskarżenia niekorzystnego orzeczenia. Poniższy poradnik wyjaśni, jak wygląda proces odwołania do Sądu, a także wskaże, na co zwrócić szczególną uwagę, aby zmaksymalizować swoje szanse na sukces. Na końcu artykułu- przykłady wygranych spraw!
Jak odwołać się od decyzji ZUS w sprawie renty lub świadczenia?
Jak napisać zarzuty do opinii biegłego?
Jeśli zastanawiasz się nad odwołaniem od decyzji w sprawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i potrzebujesz pomocy radcy prawnego- zapraszam do kontaktu! Wyślij wiadomości na adres e-mail: kontakt@bartoszkowalewski.pl, skorzystaj z formularza lub umów konsultację pod numerem: 455-516-281.
Przyczyny odmowy przyznania statusu osoby niepełnosprawnej
Jeżeli decydujemy się na odwołanie od orzeczenia w sprawie stopnia niepełnosprawności, to najważniejszym jest przeanalizowanie uzasadnienia, dlaczego decyzja jest odmowna. Najczęściej uzyskanie negatywnej decyzji w sprawie stwierdzenia stopnia niepełnosprawności spowodowane jest niedokładną analizą sprawy przez urzędnika lub brakiem przedstawienia odpowiednich argumentów.
O przyznaniu statusu osoby niepełnosprawnej decyduje najczęściej lekarz orzecznik. To on, na podstawie badania oraz analizy dokumentacji medycznej stwierdza czy dana osoba jest niepełnosprawna i w jakim stopniu. Zdarza się, że lekarz może uznać naszą nawet poważną dolegliwości za subiektywną i niewystarczającą do uznania niepełnosprawności. Powyższe zdarza się, zwłaszcza gdy nie przedstawimy odpowiednio wartościowej dokumentacji medycznej.
To właśnie braki w dokumentacji medycznej stanowią często drugą najistotniejszą przyczynę nieuzyskania zadowalającego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Często będąc przekonani o oczywistości naszego wniosku nie skupiamy się na tym, aby przedstawić szczegółowe dowody, najnowszą dokumentację medyczną, czy też wiarygodne opinie lekarzy i bazujemy na bardzo ogólnych dowodach. Tymczasem lekarze, widząc tego rodzaju braki i niedociągnięcia, często wydają negatywne orzeczenia.
Może się także zdarzyć, że lekarz orzecznik po prostu zbagatelizował sprawę i opiera się wyłącznie na teorii, nie wziął pod uwagę naszych codziennych trudności i praktycznie bez zagłębiania się w sprawę wydał negatywne orzeczenie.
Niezależnie od przyczyn uzyskania negatywnego orzeczenia niemal zawsze warto jest odwołać się albo do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, albo w razie podtrzymania negatywnej decyzji- do Sądu.
Warunki formalne odwołania od decyzji odmawiającej uznania stopnia niepełnosprawności
Jeżeli odwołujemy się od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, to w takim przypadku mamy już do czynienia ze sprawą rozpoznawaną przez Sąd. Termin na wniesienie takiego odwołania to miesiąc. Ponownie dokument odwołania wysyłamy do właściwego ze względu na nasze miejsce zamieszkania Sądu Rejonowego, w którym znajduje się Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, ale za pośrednictwem organu, który wydał orzeczenie od którego się odwołujemy, czyli kopertę z odwołaniem adresujemy lub składamy ją w siedzibie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. W takim przypadku należy pamiętać o przesłaniu dwóch egzemplarzy odwołania wraz z załącznikami- jeden egzemplarz trafi do organu, a drugi do akt Sądowych.
Jeżeli jakiekolwiek odwołanie prześlemy na adres złego organu- organ powinien przekazać dokumenty do właściwego urzędu (choć mogą tu wystąpić problemy z zachowaniem terminu). Jeżeli wniesiemy odwołanie obarczone brakami- Sąd lub organ wezwie nas do ich uzupełnienia.
W sytuacji, gdy przegapimy właściwy termin na wniesienie odwołania, to nadal możemy wnieść odwołanie, jeżeli wykażemy, że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od nas.
W treści odwołania należy określić adresata- właściwy Sąd Rejonowy oraz zaznaczyć, że wnosimy je za pośrednictwem organu II instancji- Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności lub zmianę w zakresie konkretnego punktu, np. „zmianę skarżonego orzeczenia w punkcie 7 poprzez ustalenie, że Odwołująca wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji”.
Dalej należy wskazać znak sprawy, dane osoby ubiegającej się o orzeczenie. W dalszej kolejności wyraźnie zawnioskować o dokonanie zmiany orzeczenia poprzez np. ustalenie, że dana osoba zalicza się do lekkiego/umiarkowanego/znacznego stopnia niepełnosprawności, zawrzeć wnioski dowodowe- o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza oraz załączonej dokumentacji medycznej, a także zawnioskować o przyznanie kosztów procesu.
Jak argumentować na swoją korzyść?
Jeżeli decydujemy się na odwołanie od orzeczenia ws. stopnia niepełnosprawności, to kluczowym jest jak najbardziej szczegółowe wykazanie istnienia określonego stopnia niepełnosprawności lub ustalenie, że koniecznym jest przyznanie określonego punktu dotyczącego wskazań np. pkt. 7- konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Kluczowe znaczenie powinno mieć tutaj przedstawienie dokumentacji medycznej- jak najbardziej aktualnej wskazującej na istnienie schorzenia, które powoduje naruszenie naszej sprawności. Dokumentacja ta powinna być też możliwie jak najbardziej obszerna, aby ukazać historię schorzenia, opinie lekarzy, proces leczenia.
Równie istotna jest też treść odwołania, gdzie należy wskazać jakie błędy popełniono w trakcie wydawania orzeczenia, jakich aspektów sprawy nie wzięto pod uwagę. Warto odwołać się do konkretnych dokumentów opisujących nasz stan zdrowia- wręcz zacytować fragment podkreślający istnienie niepełnosprawności lub konieczność nadania określonego punktu dotyczącego wskazań.
Kolejno, należy opisać jak niepełnosprawność przejawia się w życiu codziennym, opisać jej wpływ na codzienne funkcjonowanie i ograniczenia, jakie powoduje. Warto odwołać się zarówno do czynności wykonywanych w czasie wolnym, jak i niemożliwości podjęcia pracy albo konieczności dostosowania jej do swoich ograniczeń.
Rola biegłego sądowego i zarzuty do jego opinii
W przypadku odwołania, które kierujemy do Sądu, bardzo ważnym jest, aby w treści odwołania zawnioskować o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza, który specjalizuje się w leczeniu schorzenia będącego główną przyczyną niepełnosprawności. Dowód ten ma kluczowe znaczenie, gdyż Sąd nie może samodzielnie stwierdzić istnienia lub nieistnienia niepełnosprawności- taka decyzja wymaga zawsze wiedzy specjalistycznej.
Biegły- zazwyczaj niezależny specjalista z danej dziedziny po zapoznaniu się z aktami, dokumentacją medyczną oraz treścią odwołania, zazwyczaj wzywa nas na badanie i po nim wydaje opinię, w której odpowiada na zadane mu przez Sąd pytania, zazwyczaj sprawdzające się do stwierdzenia niepełnosprawności i jej stopnia.
W przypadku uzyskania opinii będzie ona stanowiła podstawę wyroku– Sąd w tym zakresie ma związane ręce i może ocenić tylko czy opinia biegłego jest wiarygodna i wartościowa. Jeśli Sąd zaakceptuje opinię, to uwzględni ją w wyroku zmieniającym decyzję lub oddalającym odwołanie. Jednak, w przypadku wadliwości opinii, zwłaszcza gdy wniesiemy zarzuty stwierdzając np. jej wewnętrzną sprzeczność, niedokładność to Sąd może uznać opinię za niewystarczającą i orzec o pominięciu opinii oraz wyznaczyć nowego biegłego do wydania opinii wolnej od wad w tej samej sprawie.
Jeżeli wyrok zostanie wydany na podstawie wadliwej opinii lub z pominięciem naszego wniosku o powołanie kolejnego biegłego, to nadal mamy możliwość wniesienia apelacji.
Negatywna decyzja to nie koniec walki
Negatywne orzeczenie to nie wyrok, a jedynie pierwszy etap. Twoja walka o godne życie i należne Ci wsparcie ma sens. Wierzymy, że odpowiednio przygotowane odwołanie do Sądu, poparte solidnymi argumentami, może zmienić bieg sprawy.
Jeśli czujesz się zagubiony w formalnościach, nie wiesz, jak skutecznie argumentować lub jak przygotować zarzuty do opinii biegłego, nie jesteś sam. Nasza kancelaria specjalizuje się w sprawach o niepełnosprawność. Oferujemy profesjonalne wsparcie na każdym etapie: od analizy sprawy, przez przygotowanie pisma odwoławczego, aż po prowadzenie całego procesu sądowego, w tym sporządzenie apelacji.
Skontaktuj się z nami już dziś i skorzystaj z konsultacji prawnej! Kancelaria prowadzi sprawy na terenie całej Polski. Oferujemy zdalne konsultacje, dzięki czemu uzyskacie Państwo fachową i szybką pomoc bez względu na miejsce zamieszkania lub lokalizację właściwego Sądu. Możliwe jest także uzyskanie konsultacji stacjonarnej w biurze kancelarii w Szczecinie, po wcześniejszym telefonicznym umówieniu dogodnego terminu.
Jeżeli potrzebujecie Państwo pomocy, wystarczy opisać swoją sytuację w wiadomości na adres e-mail: kontakt@bartoszkowalewski.pl, skorzystać z formularza lub umówić konsultację pod numerem: 455-516-281.
Poznaj cennik usług kancelarii
Przykłady wygranych w Sądzie w sprawie o ustalenie stopnia niepełnosprawności!
Ustalenie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności u osoby małoletniej – wyrok Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 15 marca 2024 r., sygn. akt: IX U 388/22; symbol niepełnosprawności 02-P
Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności uchylił wcześniejsze orzeczenie zespołu niższej instancji i odmówił zaliczenia małoletniego do jakiegokolwiek stopnia niepełnosprawności. Organ uzasadnił swoją decyzję tym, że w świetle obowiązujących standardów prawnych schorzenia nastolatka nie są wystarczające do uznania go za osobę niepełnosprawną. W toku postępowania organ podnosił, że ubezpieczony wykazuje upośledzenie umysłowe jedynie w stopniu lekkim, co według przepisów wykonawczych nie kwalifikuje do orzeczenia niepełnosprawności. Dodatkowo organ twierdził, że pozostałe rozpoznane u niego cechy i dolegliwości – takie jak zaburzenia zachowania, wada wymowy, niska dojrzałość psychospołeczna oraz skłonności do agresji – nie stanowią jednostek chorobowych z zakresu chorób psychicznych wymienionych w rozporządzeniu, które uprawniałyby do przyznania stopnia niepełnosprawności z symbolem przyczyny 02-P. Z tym rozstrzygnięciem nie zgodziła się przedstawicielka ustawowa małoletniego. Wniosła ona odwołanie do sądu, argumentując, że stan zdrowia syna uzasadnia zaliczenie go do co najmniej lekkiego stopnia niepełnosprawności.
Sąd Rejonowy zmienił zaskarżone orzeczenie w całości i zaliczył wnioskodawcę do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności okresowo do dnia 29 maja 2024 r. z symbolem przyczyny niepełnosprawności 02-P. Decydujące znaczenie dowodowe dla rozstrzygnięcia sprawy miała opinia główna oraz opinia uzupełniająca biegłego sądowego z zakresu psychiatrii, jak również zgromadzona w aktach dokumentacja medyczna, której rzetelności i prawdziwości strony nie kwestionowały. Sąd stwierdził, że organ rentowy bezpodstawnie skupił się wyłącznie na wyizolowanym fakcie lekkiego upośledzenia umysłowego. Sąd wskazał, że ocena sprawności i możliwości społecznego funkcjonowania musi uwzględniać całokształt ograniczeń psychicznych i zdrowotnych, a nie każdą z przyczyn z osobna.
Ustalenie znacznego stopnia niepełnosprawności ze względu na schorzenia neurologiczne i psychiatryczne – wyrok Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt: IV U 486/21; symbol niepełnosprawności 10-N
Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności odmówił odwołującemu zaliczenia do znacznego stopnia niepełnosprawności, zmieniając wcześniejsze orzeczenie zespołu niższej instancji jedynie w zakresie wydłużenia okresu jego obowiązywania oraz doprecyzowania, że ubezpieczony jest niezdolny do pracy i nie wymaga szkoleń. Organ uzasadnił swoją odmowę tym, że w jego ocenie brak jest podstaw medycznych i formalnych do zakwalifikowania powoda do stopnia znacznego, podtrzymując tym samym kwalifikację do stopnia umiarkowanego. Z kolei osoba odwołująca się, nie zgodziła się z tą decyzją i złożyła odwołanie do sądu, domagając się zmiany zaskarżonego orzeczenia i ustalenia na jego rzecz znacznego stopnia niepełnosprawności, wskazując na głęboki poziom dysfunkcji uniemożliwiający mu samodzielne funkcjonowanie.
Sąd Rejonowy zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że zaliczył odwołującego do znacznego stopnia niepełnosprawności z symbolem przyczyny 10-N (choroby neurologiczne), ustalając równolegle, iż wymaga on m.in. terapii zajęciowej, środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji oraz stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby. Sąd podkreślił, że rzetelne, spójne i wyczerpujące opinie biegłych sądowych, wydane na podstawie wiedzy specjalistycznej przez lekarzy odpowiednich specjalizacji, stanowią w pełni obiektywny i kluczowy dowód w sprawie, którego sąd nie ma podstaw kwestionować, jeśli logicznie wykazują one utratę zdolności do samodzielnej egzystencji ubezpieczonego. Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia miały dowody z opinii biegłego sądowego neurologa oraz biegłego sądowego psychiatry, którzy zgodnie uznali, że powód kwalifikuje się do najwyższego stopnia niepełnosprawności.
Ustalenie stopnia niepełnosprawności oraz uprawnienia do karty parkingowej w związku z trwałymi schorzeniami narządu ruchu i chorobami wewnętrznymi – wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2024 r., sygn. akt: VI U 497/23; symbol niepełnosprawności 05-R oraz 07-S
Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności odmówił odwołującej ustalenia umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, podtrzymując wcześniejsze orzeczenie organu pierwszej instancji, które zaliczało ją jedynie do lekkiego stopnia niepełnosprawności (według symbolu przyczyny 05-R). Organ uzasadnił swoją odmowę argumentem, iż aktualny stan zdrowia ubezpieczonej nie pozwala na zakwalifikowanie jej do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z kolei osoba odwołująca się, nie zgodziła się z tą decyzją i wniosła odwołanie, podnosząc, że ze względu na swoje schorzenia fizyczne jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W argumentacji faktycznej wskazywano na bardzo duże trudności w codziennym funkcjonowaniu, w szczególności w zakresie poruszania się, schylania, siadania, wstawania i przewracania się z boku na bok. Odwołująca podkreślała, że wymaga opieki i pomocy ze strony męża i syna przy takich czynnościach jak ubieranie się czy przemieszczanie, od lat nie wychodzi sama z domu (zawsze przebywa pod opieką kogoś innego), porusza się wyłącznie przy korzystaniu z dwóch kul lub pod rękę z drugą osobą, a silny ból kręgosłupa całkowicie uniemożliwia jej długie stanie.
Sąd Rejonowy zmienił zaskarżone orzeczenie i zaliczył odwołującą do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności o symbolu przyczyn 05-R oraz 07-S na stałe, a także uznał, że spełnia ona przesłanki do otrzymania karty parkingowej zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym. Główna teza rozstrzygnięcia opiera się na uznaniu, że ubezpieczona jest niezdolna do pracy i ze względu na liczne schorzenia oraz wiek wymaga stałej bądź częściowej pomocy innych osób w codziennych czynnościach samoobsługowych, co w pełni wyczerpuje ustawowe przesłanki stopnia umiarkowanego. Decydujące znaczenie dowodowe w sprawie miały obiektywne opinie biegłego z zakresu chirurgii urazowo-ortopedycznej oraz biegłego z zakresu chorób wewnętrznych, które sąd uznał za fachowe, jasne i logicznie uzasadnione. Na zmianę decyzji organu wpłynęły następujące cechy stanu zdrowia odwołującej- trwała i postępująca patologia strukturalna oraz dysfunkcja narządu ruchu; statyczna i dynamiczna niewydolność narządu ruchu; współistnienie licznych i przewlekłych chorób wewnętrznych; utrwalone ograniczenia funkcjonalne i wiek odwołującej.
Autor: Radca Prawny Bartosz Kowalewski
