Jak napisać odpowiedź na skargę kasacyjną ZUS? termin, wymogi i pomoc radcy prawnego

Wygrana przed Sądem II instancji to ogromny sukces i chwila ulgi. Niestety, radość może być przedwczesna, gdy w skrzynce na list pojawia się pismo informujące, że wpłynęła skarga kasacyjna ZUS do Sądu Najwyższego. Oznacza to, że organ rentowy nie daje za wygraną i dąży do uchylenia korzystnego dla Ciebie wyroku. W takiej sytuacji Twoją jedyną linią obrony jest profesjonalnie przygotowana odpowiedź na skargę kasacyjną ZUS. Pamiętaj, że czas gra tu kluczową rolę – obowiązuje Cię sztywny termin 2 tygodni na odpowiedź na skargę kasacyjną, którego przekroczenie zamyka drogę do obrony wygranej. Co ważne, ze względu na stopień skomplikowania sprawy, ustawa nakłada w tym wypadku przymus adwokacko-radcowski ZUS, co oznacza, że pismo musi przygotować zawodowy pełnomocnik- adwokat lub radca prawny. Sprawdź, jak działa ten proces i co musi zawierać skuteczna odpowiedź na skargę kasacyjną. Na koniec artykułu- przykłady wygranych spraw!

Jeżeli potrzebujesz pomocy w odwołaniu od decyzji ZUS- zapraszam do kontaktu! Wyślij wiadomości na adres e-mail: kontakt@bartoszkowalewski.pl, skorzystaj z formularza lub umów konsultację pod numerem: 455-516-281.

Skarga kasacyjna w sprawie przeciwko ZUS- pełny wpis

Co oznacza wniesienie skargi kasacyjnej przez ZUS?

Pozytywny wyrok Sądu II instancji to dla każdego bardzo dobra wiadomość. Wyrok ten z chwilą ogłoszenia jest prawomocny, co oznacza, że nie przysługują od niego zwyczajne środki odwoławcze. Nie ma możliwości, aby nasza spraw trafiła przed np. sąd III instancji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych musi zastosować się do wyroku Sądu II instancji, wydać stosowną decyzję w pełni uwzględniającą sentencję wyroku. Organ tym samym musi – w zależności od tego, czego dotyczyła nasza sprawa – wypłacić żądane świadczenie, zaprzestać dochodzenia zwrotu, stwierdzić podleganie lub niepodleganie ubezpieczeniom.

Niestety, mimo uzyskania rozstrzygnięcia Sądu II instancji nie zawsze możemy być do końca pewni wygranej. Istnieje coś takiego jak Skarga Kasacyjna do Sądu Najwyższego, czyli nadzwyczajny środek zaskarżenia. Przysługuje ona tylko w określonych sytuacjach, gdy wyrok mógłby być wadliwy z  powodu naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. ZUS w skardze kasacyjnej nie może podważyć ustaleń faktycznych lub oceny dowodów- Sąd Najwyższy jest sądem prawa, a nie sądem faktu, i pozostaje związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Termin na wniesienie skargi kasacyjnej to 2 miesiące od doręczenia wyroku Sądu II instancji z uzasadnieniem.

Aby dowiedzieć się, czy ZUS w Państwa sprawie złożył skargę kasacyjną, musicie zadzwonić do Sądu II instancji, dowiedzieć się, czy ZUS zawnioskował o uzasadnienie wyroku, jeśli tak, to jaki jest dokładny termin na wniesienie skargi kasacyjnej i po tym terminie ponownie zadzwonić do tego Sądu i zapytać, czy skarga już wpłynęła.

Aby skarga została merytorycznie rozpoznana, musi przejść etap tzw. przedsądu, w którym Sąd Najwyższy bada, czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości, nieważność postępowania lub czy skarga jest oczywiście uzasadniona.

Warto pamiętać, że wniesienie skargi kasacyjnej przez ZUS z reguły nie wstrzymuje wykonania orzeczenia!

Procedura odpowiedzi na skargę kasacyjną ZUS- jak ją napisać?

Odpowiadając na skargę kasacyjną ZUS związani jesteśmy dwoma żelaznymi zasadami: wiąże nas termin 2 tygodni od odebrania-doręczenia skargi kasacyjnej; odpowiedź musi zostać sporządzona przez radcę prawnego lub adwokata.

Termin na wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną ZUS- dwa tygodnie

Zgodnie z art. 398 (7) §1 Kodeksu Postępowania Cywilnego- „Strona przeciwna może wnieść do sądu drugiej instancji odpowiedź na skargę kasacyjną w terminie dwutygodniowym od doręczenia jej skargi”. Jest to termin bardzo krótki, zwłaszcza że sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną wymaga bardzo szczegółowej analizy sprawy i przedstawienia szczegółowej argumentacji prawniczej. Zwlekanie ze sporządzeniem odpowiedzi na skargę kasacyjną ZUS jest tym bardziej niewskazane, że konieczne jest znalezienie profesjonalnego pełnomocnika, który zbada sprawę, sporządzi i nada tą odpowiedź.

Konieczność wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną ZUS przez radcę prawnego lub adwokata

Postępowanie przed Sądem Najwyższym zawsze wiąże się z koniecznością udzielania pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi- radcy prawnemu lub adwokatowi. Nie ma takiej możliwości, aby dana osoba samodzielnie sporządziła odpowiedź i przesłała ją do Sądu. Pismo, które nie zostało podpisane przez pełnomocnika profesjonalistę, nie zostanie w ogóle przyjęte.

W jakich sprawach ZUS najczęściej składa skargę kasacyjną?

Praktyka pokazuje, że ZUS najczęściej wnosi skargi kasacyjne w sporach, gdzie waga finansowa sporu jest wysoka, a sprawa dotyczy zagadnień mających dla organu znaczenie precedensowe lub systemowe. Ustawa ogranicza jednak możliwości ZUS i zabrania skarg kasacyjnych w sprawach, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza 10 000 zł.

Najczęściej ZUS kwestionuje wyroki w sprawach zmieniających decyzje o niepodleganiu ubezpieczeniom społecznym z powodu pozorności umowy o pracę, zlecenia, zarzutu nieprowadzenia faktycznie działalności gospodarczej lub niepodlegania z tytułu współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Są to sprawy najczęściej kobiet w ciąży lub innych osób, którym zarzuca się fikcyjne zatrudnienie w celu uzyskania wysokich zasiłków, a Sąd przychylił się do ich twierdzeń o rzeczywistym istnieniu tego stosunku.

Odwołanie od decyzji kwestionującej podleganie ubezpieczeniom- pełny wpis

Inny rodzaj spraw, to sprawy dotyczące zwrotu nienależnie pobranych świadczeń– tutaj ZUS kwestionuje wyroki stwierdzające brak zajścia przesłanek do żądania zwrotu świadczeń, najczęściej argumentując to błędnym rozumieniem braku świadomości nienależności, wadliwości pouczeń lub złożenia nieprawdziwych oświadczeń.

Zwrot świadczeń- jak odwołać się od decyzji?- pełny wpis

Czym są nienależnie pobrane świadczenia- pełny wpis

Skarga kasacyjna ZUS może też dotyczyć wadliwości podstawy wymiaru składek. ZUS zaskarża wyroki, w których Sąd uznał, że strony umowy lub przedsiębiorca właściwie określili kwotę stanowiącą podstawę do wyliczenia składek i możliwych świadczeń. Najczęściej kwestionowane jest rozumienie pojęcia „godziwego wynagrodzenia”.

Zawyżona podstawę wymiaru składek- jak się odwołać od decyzji ZUS?- pełny wpis

W innych sprawach np. emerytur, rent skargi kasacyjne zdarzają się wyjątkowo rzadko.

Co musi zawierać skuteczna odpowiedź na skargę kasacyjną ZUS?

Celem odpowiedzi na skargę kasacyjną ZUS jest obrona wyroku Sądu II instancji. W treści skargi musimy przytoczyć historię dotychczasowego postępowania. Najważniejsza jest treść orzeczenia Sądu II instancji, gdyż to ona jest wiążąca. Tak jak ZUS w swojej skardze będzie dyskredytował wyrok i argumentował, że jest on niezgodny z przepisami, tak my – odwrotnie – musimy za wszelką cenę dowieść, że Sąd Apelacyjny (lub Okręgowy) prawidłowo rozstrzygnął sprawę.

Na wstępie należy uargumentować brak podstaw do przyjęcia skargi do rozpoznania. W zależności od stanowiska ZUS błędem może być np. Oparcie skargi na wadliwości ustalenia faktów lub oceny dowodów. Jeżeli ZUS kwestionuje np. wiarygodność zeznań świadków lub wnioski opinii biegłego lekarza, skarga jako niedopuszczalna w tym zakresie nie powinna zostać przyjęta.

Podobnie możemy zakwestionować brak istotnego zagadnienia prawnego wskazując, że dany problem prawny był wielokrotnie rozstrzygany, a Sąd zastosował się do utartej linii orzeczniczej. Tak samo możemy wskazać, że skarga nie jest w sposób oczywisty uzasadniona, gdyż wskazana przez ZUS wada nie jest widoczna „gołym okiem”, albo wymaga ona bardzo kazuistycznej analizy.

W dalszej części musimy przekonać Sąd, że nawet jeżeli skarga miałaby podlegać rozpoznaniu, to wyrok Sądu II instancji nie jest wadliwy, a przedstawiona w nim argumentacja odpowiada prawu. Odnosząc się do konkretnych zarzutów ZUS, musimy wskazać, że rozumienie przepisów przedstawione przez Sąd Apelacyjny (lub Okręgowy) było prawidłowe, zgodne z ich powszechną interpretacją.

Pomoc kancelarii w sporządzeniu odpowiedzi na skargę kasacyjną ZUS

Otrzymanie skargi kasacyjnej z ZUS potrafi zestresować, ale wygrana w II instancji oznacza, że prawo i fakty są po Twojej stronie. Teraz kluczowe jest, aby nie oddać wywalczonej wygranej walkowerem. Ze względu na ustawowy przymus radcowski oraz niezwykle skomplikowany charakter postępowań przed Sądem Najwyższym, przygotowanie odpowiedzi wymaga doświadczenia, wiedzy rynkowej i doskonałej znajomości aktualnej linii orzeczniczej.

Kancelaria oferuje rzetelną analizę szans procesowych oraz profesjonalną reprezentację przed Sądem Najwyższym. Zapraszamy do kontaktu w celu opracowania skutecznej strategii działania.

Kancelaria prowadzi sprawy na terenie całej Polski i oferujemy zdalne konsultacje, dzięki czemu uzyskacie Państwo fachową i szybką pomoc bez względu na miejsce zamieszkania lub lokalizację właściwego Sądu. Możliwe jest także uzyskanie konsultacji stacjonarnej w biurze kancelarii w Szczecinie, po wcześniejszym telefonicznym umówieniu dogodnego terminu. 

Jeżeli potrzebujecie Państwo pomocy, wystarczy opisać swoją sytuację w wiadomości na adres e-mail: kontakt@bartoszkowalewski.pl, skorzystać z formularza lub umówić konsultację pod numerem: 455-516-281.

Poznaj cennik usług kancelarii

Przykłady wygranych, gdzie Sąd Najwyższy nie rozpoznał skargi kasacyjnej ZUS

ZUS bezzasadnie składa skargę kasacyjną w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznym – postanowienie Sądu Najwyższego, z dnia 18 września 2024 r., sygnatura: II USK 171/24.

Spór dotyczył decyzji ZUS, w której organ uznał, że ubezpieczony podlega ubezpieczeniom jako pracownik odwołującej się spółki dominującej- nadrzędnej, mimo że posiadał on umowy o pracę ze spółką zależną oraz umowy zlecenia ze wspomnianą spółką dominującą.

Odwołująca się spółka kwestionowała stanowisko ZUS, podnosząc, że organ błędnie zastosował art. 8 ust. 2a ustawy systemowej i nie wykazał, aby to ona była rzeczywistym pracodawcą. Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, stwierdzając, że ubezpieczony nie podlegał ubezpieczeniom jako pracownik odwołującej się spółki dominującej. Podobnie Sąd Apelacyjny oddalił apelację organu rentowego, uznając, że płatnikiem składek powinna być spółka zależna.

ZUS wniósł skargę kasacyjną i  uzasadniał ją, opierając się na koncepcji „przebicia zasłony korporacyjnej”. Organ twierdził, że rzeczywistym pracodawcą była spółka dominująca (odwołująca się), a umowy ze spółką zależną służyły jedynie obejściu przepisów dotyczących składek. Dodatkowo ZUS podnosił, że to strona odwołująca się powinna udowodnić fakty podważające decyzję, a Sąd pominął materiał zgromadzony w aktach kontroli przekazanych na płycie CD.

Sąd Najwyższy w ogóle odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uznał stanowisko ZUS za błędne, ponieważ w sprawach, w których organ rentowy zmienia sytuację prawną ubezpieczonego (np. kwestionując tytuł ubezpieczenia), to na ZUS spoczywa ciężar dowodu wykazania fikcyjności umów lub innych podstaw faktycznych decyzji. Sąd Najwyższy wskazał, że ZUS nie udowodnił swoich tez, ograniczając się jedynie do przedłożenia obszernych akt kontroli na płycie CD bez wskazania konkretnych dokumentów dowodowych. Ponadto SN podkreślił, że aktualne przepisy nie przewidują konstrukcji pozwalających na swobodne pomijanie odrębności osób prawnych w sposób sugerowany przez organ.

Skarga kasacyjna ZUS w sprawie o zwrot świadczeń – postanowienie Sądu Najwyższego, z dnia 17 grudnia 2025 r., sygnatura: III USK 189/24.

Spór dotyczył decyzji ZUS zobowiązującej do zwrotu zasiłków chorobowego i macierzyńskiego w kwocie ponad 63 tys. zł. ZUS argumentował, że ubezpieczona w okresach wcześniejszych zwolnień lekarskich wykonywała pracę zarobkową, co powinno skutkować utratą prawa do świadczeń również w okresach późniejszych. Sąd Rejonowy oddalił odwołanie, jednak Sąd Okręgowy zmienił wyrok i decyzję, uznając, że ubezpieczona nie jest zobowiązana do zwrotu pobranych świadczeń.

ZUS uzasadniał skargę kasacyjną oczywistą zasadnością, twierdząc, że ubezpieczona swoim umyślnym działaniem (pracą podczas choroby w latach 2016-2017) wprowadziła organ w błąd, co wpłynęło na prawo i wysokość zasiłków wypłaconych w latach 2017-2019.

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Wskazał, że świadome wprowadzenie w błąd wymaga wykazania u świadczeniobiorcy zamiaru (bezpośredniego lub ewentualnego) wywołania u organu fałszywego wyobrażenia o spełnieniu warunków do świadczeń.  SN uznał stanowisko ZUS za błędne, ponieważ organ nie wykazał związku między pracą podczas dawnych zwolnień a świadomością ubezpieczonej, że zasiłki pobierane w znacznie późniejszym okresie są jej nienależne. Sam fakt naruszenia zasad wykorzystywania zwolnienia lekarskiego w przeszłości nie rzutuje automatycznie na ocenę świadomości ubezpieczonej w kolejnych okresach zasiłkowych.

Skarga kasacyjna ZUS w sprawie zwrotu zasiłku macierzyńskiego- ZUS kwestionuj przesłanki nienależnie pobranego świadczenia – postanowienie Sądu Najwyższego, z dnia 10 grudnia 2025 r., sygnatura: III USK 265/24.

Spór dotyczył decyzji ZUS nakazującej zwrot zasiłków chorobowych, opiekuńczych i macierzyńskich w łącznej kwocie ponad 220 tys. zł po zakwestionowaniu jej tytułu ubezpieczenia (pozarolnicza działalność gospodarcza). Stanowisko Odwołującej opierało się na braku świadomości co do nienależności świadczeń. Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy zgodnie uznały, że choć świadczenia były nienależnie wypłacone (z powodu braku tytułu), to nie zostały nienależnie pobrane, co wyklucza obowiązek ich zwrotu. ZUS w skardze kasacyjnej przekonywał, że ubezpieczona celowo wykreowała fałszywy tytuł ubezpieczenia (pozorną działalność), aby uzyskać wysokie świadczenia, co w ocenie organu stanowiło oczywisty przypadek świadomego wprowadzenia w błąd.

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Wyjaśnił, że pojęcie świadczenia nienależnie pobranego opiera się na złej wierze ubezpieczonego – wiedzy o braku uprawnień w momencie otrzymywania pieniędzy. SN uznał argumentację ZUS za błędną, gdyż ubezpieczona zarejestrowała działalność w 2014 r., a ZUS przez lata wypłacał jej świadczenia bez zastrzeżeń, co utwierdzało ją w przekonaniu o legalności działań. SN podkreślił, że negatywny wynik sprawy o podleganie ubezpieczeniom nie oznacza automatycznie obowiązku zwrotu świadczeń, jeśli nie udowodniono ubezpieczonemu winy w ich pobraniu.

Autor: radca prawny Bartosz Kowalewski